ალერგია არის ორგანიზმის ჰიპერმგრძნობელობა რომელიმე უცხო ნივთიერების (ანტიგენის) მიმართ შემდგომი იმუნური პასუხით. სამეცნიერო მონაცემების თანახმად, თავად ეს თავისებურება არ მემკვიდრეობით გადაეცემა, მაგრამ მისდამი მიდრეკილება კი. ბავშვებში, რომელთა მშობლები ალერგიით იტანჯებიან (განსაკუთრებით თუ ეს ორივეს ეხება ან მხოლოდ დედას), მისი განვითარების უფრო დიდი ალბათობაა.

როდესაც ალერგენთან კონტაქტი გვაქვს, სხეული რეაგირებს ისე, რომ დაბლოკოს „საშიში“ ნივთიერებების სისხლში შეღწევა. ეს გამოიხატება ანთებით პროცესებში, რომლებიც წარმოიქმნება E იმუნოგლობულინისა და ჰისტამინის გამოყოფის შედეგად.

ჰისტამინი იწვევს ქსოვილების შეშუპებას, სისხლის სტაზს კაპილარებში, წნევის დაქვეითებას და გულისცემის გახშირებას. ეს ცვლილებები ორგანიზმს ეხმარება, სწრაფად მიიტანოს ლეიკოციტები იმ უბნებში, სადაც მათი მოქმედებაა საჭირო.

ორგანიზმის ზედმეტი მგრძნობელობა კონკრეტული ალერგენის მიმართ იწვევს ჰისტამინის ჭარბ გამოყოფას. სწორედ ამიტომ ალერგიის დროს ექიმები ხშირად ნიშნავენ ანტიჰისტამინურ პრეპარატებს.

ალერგიის სიმპტომები ბავშვებში

• ცხვირის გაჭედილობა
• ცემინება
• ხველა
• ქავილი
• ცრემლიანი ან მშრალი თვალები
• სუნთქვის გაძნელება
• შემცივნება
• გამონაყარი ან კანის სიწითლე
• ეგზემა
• ლორწოვანი გარსების ანთება
• საჭმლის მონელების პრობლემები (საკვები ალერგიის დროს)

მწვავე ალერგიის შემთხვევაში შეიძლება განვითარდეს სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა — ანაფილაქსიური შოკი, რომლის დროსაც ხდება ფილტვების შეშუპება, სუნთქვის დარღვევა და არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითება.

რაზე შეიძლება ჰქონდეთ ბავშვებს ალერგია

ძირითადი ალერგენებია:

• მტვერი — შეიცავს რამდენიმე ალერგენს: მცენარეების მტვერს, სახლის მტვრის ტკიპებს და ცხოველების კანის ნაწილაკებს.
• მცენარეთა მტვერი — ალერგია შეიძლება განვითარდეს როგორც გარეულ, ასევე შინაურ მცენარეებზე.
• შინაური ცხოველების ბეწვი და კანის ნაწილაკები.
• სოკოსა და ობის სპორები.
• საკვები პროდუქტები — ბავშვებში საკვები ალერგია საკმაოდ ხშირია.
• მწერების ნაკბენები — ფუტკარი, კრაზანა, ბზიკი და ჭიანჭველა.
• ზოგიერთი მედიკამენტი.
• ლატექსი.

სხვა რისკ-ფაქტორებს შორის არის მოწევა, საყოფაცხოვრებო ქიმიკატები, ცხოველების მშრალი საკვები და სამრეწველო დაბინძურება. ასევე მნიშვნელობა აქვს საცხოვრებელი გარემოს — მაგალითად, გზასთან ახლოს დაბინძურებულ ჰაერს.

ალერგიის მიმდინარეობა

• ალერგიული რეაქცია შეიძლება განვითარდეს მყისიერად (მაგალითად, მწერის ნაკბენის შემდეგ).
• ზოგჯერ რეაქცია ჩნდება რამდენიმე თვის შემდეგ — მაგალითად, მტვრის ან ცხოველის ბეწვის მიმართ.
• სეზონური ალერგია ხშირად ვლინდება გაზაფხულზე, ზაფხულსა და შემოდგომაზე.
• ობის ალერგია შეიძლება განვითარდეს ტენიან გარემოში.

ზოგჯერ ალერგია შეიძლება დროებით გაქრეს და შემდეგ კვლავ გამოვლინდეს.

როგორ განვასხვავოთ გაციება ალერგიისგან

გაციება ჩვეულებრივ მაქსიმუმ 10 დღეში გადის, ხოლო ალერგია შეიძლება ხანგრძლივად გაგრძელდეს.

ალერგიის დამახასიათებელი ნიშნებია:

• გამჭვირვალე და თხევადი ცხვირის გამონადენი
• ხშირი ცემინება
• წითელი და ცრემლიანი თვალები
• თვალების ქვეშ მუქი წრეები
• მშრალი ხველა
• კანის ქავილი და სიწითლე

ალერგიის პროფილაქტიკა

ალერგიის განვითარების რისკი შეიძლება დაიწყოს ჯერ კიდევ ორსულობის პერიოდში, ამიტომ მნიშვნელოვანია სიფრთხილის ზომების დაცვა.

ორსულობის პერიოდში რეკომენდებულია:

• ალერგენებთან კონტაქტის თავიდან აცილება
• მოწევის შეწყვეტა
• მედიკამენტების მიღება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით
• სწორი და დაბალანსებული კვება
• სტრესის შემცირება

ბავშვის დაბადების შემდეგ:

• შეეცადეთ ბავშვის ძუძუთი კვება
• დაიცვათ სწორი კვების რეჟიმი
• იზრუნოთ ბავშვის იმუნიტეტის გაძლიერებაზე
• საჭიროების შემთხვევაში მიმართოთ ალერგოლოგს

თუ ბავშვს აქვს ალერგია მტვერზე

• ლეიბები და ბალიშები უნდა იყოს სპეციალურ ჩასადებებში
• თეთრეული რეგულარულად უნდა გაირეცხოს
• ბინაში უნდა იყოს მინიმალური რაოდენობის რბილი ავეჯი
• უნდა ჩატარდეს სველი წმენდა

თუ ბავშვს აქვს ალერგია ცხოველებზე

• არ გამოიყენოთ ბეწვის ან შალის ტანსაცმელი
• არ ესტუმროთ ადგილებს, სადაც ბევრი ცხოველია
• საცხოვრებელი სივრცე საფუძვლიანად უნდა გაიწმინდოს

პროდუქტები, რომლებიც ხშირად იწვევენ ალერგიას

• კვერცხი
• ხორბალი
• სოია
• თაფლი
• ზღვის პროდუქტები
• თევზი
• თხილი
• კონსერვები
• ზოგიერთი ხილი

როგორ შევამციროთ საკვები ალერგიის რისკი

• ყურადღებით წაიკითხეთ პროდუქტის ეტიკეტები
• მოერიდეთ ნახევარფაბრიკატებს
• მიირთვით სეზონური ბოსტნეული და ხილი
• შეზღუდეთ წითელი ხილი და კენკრა
• უპირატესობა მიანიჭეთ სახლში მომზადებულ საკვებს

ბოსტნეული, ხილი და მწვანილი აუცილებლად უნდა გაირეცხოს, რადგან მათ ზედაპირზე შეიძლება დარჩენილი იყოს პესტიციდები ან ქიმიური სასუქები.

რატომ არის მნიშვნელოვანი საბავშვო კვების სწორად შერჩევა

ბავშვთა კვებისთვის განკუთვნილი პროდუქტები მკაცრი ხარისხის კონტროლის ქვეშ მზადდება. პიურე, ხაჭო და იოგურტი სპეციალურად ადაპტირებულია ბავშვის ორგანიზმისთვის და უზრუნველყოფს უსაფრთხო და დაბალანსებულ კვებას.

თუ ალერგიული ხართ და ელოდებით ბავშვს

აუცილებელია კონსულტაცია მკურნალ ექიმთან. ექიმი დაგეხმარებათ სწორად დაგეგმოთ კვების რეჟიმი და საჭიროების შემთხვევაში განიხილოთ ანტიჰისტამინური პრეპარატების გამოყენება ორსულობის პერიოდში.