ბავშვებში კალციუმის დეფიციტი ხშირად ასოცირდება მოგვიანებით ასაკში მოტეხილობების გაზრდილ რისკთან და ზრდის შეფერხებასთან. თუმცა, ორგანიზმში მისი ნაკლებობის უარყოფითი შედეგები გაცილებით მეტია. თუ ამ მინერალის საკმარისი რაოდენობით მიღება დაბადებიდანვე — განსაკუთრებით სიცოცხლის პირველ 3 წლის განმავლობაში და სქესობრივი მომწიფების პერიოდში — არ იქნება უზრუნველყოფილი საკვებიდან, ჯანმრთელობის პრობლემები შეიძლება გამოვლინდეს არა მხოლოდ ბავშვობაში, არამედ ზრდასრულ ასაკშიც.

რატომ არის საჭირო კალციუმი

კალციუმი ერთ-ერთი ძირითადი მაკროელემენტია, რომელიც გვხვდება ჩვენს ძვლებში, კბილის მინანქარში, კუნთებში, კანში და სხვა ქსოვილებში.

კალციუმის ძირითადი ფუნქციები

• არეგულირებს კუნთების შეკუმშვას, მათ შორის გულის რიტმულ შეკუმშვას;
• მონაწილეობს სისხლის შედედების პროცესებში;
• პასუხისმგებელია სისხლძარღვების ტონუსსა და გამტარობაზე;
• ააქტიურებს ზოგიერთი ფერმენტის გამომუშავებას;
• არეგულირებს მჟავა-ტუტოვან ბალანსს ორგანიზმში;
• ხელს უწყობს ჰორმონების წარმოქმნას;
• მონაწილეობს ხანმოკლე მეხსიერებისა და სწავლის უნარების ფორმირებაში;
• ეხმარება სტრესთან ბრძოლას;
• უზრუნველყოფს ნერვული და იმუნური სისტემების ნორმალურ ფუნქციონირებას;
• მონაწილეობს ძვლოვანი ქსოვილისა და კბილის მინანქრის ფორმირებაში.

გაითვალისწინეთ: კალციუმი მონაწილეობს 300-ზე მეტ ბიოლოგიურად მნიშვნელოვან პროცესში. ამიტომ მისი ნაკლებობა გავლენას ახდენს მთელი ორგანიზმის ფუნქციონირებაზე.

კალციუმის ნორმა ასაკის მიხედვით

ახალშობილის ორგანიზმში კალციუმი დაახლოებით 26–30 გრამის ოდენობით არის წარმოდგენილი. ზრდასრულ ასაკში მისი საერთო რაოდენობა დაახლოებით 1200 გრამს აღწევს ქალებში და 1400 გრამს მამაკაცებში.

კალციუმის დეფიციტის შედეგები

ჯანმრთელ ბავშვებში, რომლებიც სრულფასოვნად იკვებებიან და იღებენ დედის რძესა და რძის პროდუქტებს, კალციუმის დეფიციტი იშვიათია. თუმცა, როდესაც მისი რაოდენობა საკვებიდან არასაკმარისია, ორგანიზმი იწყებს კალციუმის მიღებას ძვლებიდან, რაც მათ უფრო მყიფეს ხდის.

კალციუმის დეფიციტი უფრო ხშირად აღინიშნება იმ ბავშვებში, რომლებსაც არ შეუძლიათ საკვებიდან მისი საკმარისი რაოდენობით მიღება.

დეფიციტის შესაძლო მიზეზები

• ლაქტოზის აუტანლობა;
• D ვიტამინის ნაკლებობა;
• ნაწლავში კალციუმისა და ფოსფატების შეწოვის დარღვევა;
• თირკმელების ფუნქციის დარღვევა;
• ჰიპოპარათირეოზი;
• ბავშვის სწრაფი ზრდის პერიოდი.

საგანგაშო სიმპტომები

• ძვლებისა და კბილების ფორმირების დარღვევა (რაქიტი)
• კრუნჩხვები
• კუნთების სპაზმი
• ძილის დარღვევა

ჰიპოკალციემიის სერიოზული შედეგები

• ნევროლოგიური დარღვევები
• კატარაქტა
• არითმია

კალციუმის წყაროები საკვებში

ბავშვის კვების რეკომენდაციები ასაკის მიხედვით

0–4 თვე

ჩვილისთვის საუკეთესო საკვებად დედის რძე ითვლება. დედის კვება უნდა იყოს მრავალფეროვანი და შეიცავდეს რძის პროდუქტებს, იოგურტს, კეფირს, ყველს და ხაჭოს.

4–6 თვე

პირველი დამატებითი პროდუქტებია:

• ურძეო გამდიდრებული ფაფები
• ბოსტნეულის პიურეები

6–12 თვე

8 თვიდან პედიატრები რეკომენდაციას უწევენ რძემჟავა პროდუქტების დამატებას:

• ხაჭო
• ბავშვთა რძემჟავა სასმელები

დღიური ნორმა:

• არაუმეტეს 200 მლ რძემჟავა სასმელი
• არაუმეტეს 50 გრ ხაჭო

12 თვიდან

ერთი წლის შემდეგ ბავშვის მენიუში შეიძლება დაემატოს:

• უცხიმო არაჟანი
• ყველი

რეკომენდებულია დღეში მინიმუმ სამი პორცია რძის პროდუქტების მიღება.

ძუძუთი კვების რეკომენდაციები

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია (WHO) რეკომენდაციას იძლევა, სიცოცხლის პირველი 6 თვის განმავლობაში ბავშვი იკვებებოდეს ექსკლუზიურად დედის რძით.

შემდგომ პერიოდში უნდა დაიწყოს დამატებითი კვება, მაგრამ სასურველია ძუძუთი კვება გაგრძელდეს 2 წლამდე ან უფრო დიდხანსაც.

გამოყენებული ლიტერატურა

• ვასილიევა ტ.გ., კოჩეტკოვა ე.ა. კალციუმისა და ფოსფორის ცვლის თავისებურებები ადრეული ასაკის ბავშვებში. 2006.
• კოსტილიოვა მ.ნ. კალციუმის დეფიციტის პროფილაქტიკა ბავშვებში. 2008.
• Calcium — NHS, 2022.
• Lactose intolerance — NHS, 2022.
• Hypocalcemia — Canadian Family Physician, 2012.
• WHO — ძუძუთი კვება.