პატარას შინაგანი ორგანოების განვითარება

1-დან 3 წლამდე ასაკში ბავშვი იზრდება დაახლოებით 18–20 სმ-ით და იმატებს 3–4 კგ-ს. ამ პერიოდში მიმდინარეობს ყველა ორგანოსა და სისტემის ფორმირება და დიფერენცირება.

სრულყოფილდება ცენტრალური ნერვული სისტემა, ყალიბდება ტვინის სტრუქტურა, ვითარდება აზროვნება, მეტყველება და შემეცნებითი საქმიანობა. ბავშვი აქტიურად სწავლობს სამყაროს და ემოციურადაც სწრაფად ვითარდება.

მნიშვნელოვანი ცვლილებები ხდება საჭმლის მომნელებელ სისტემაშიც. იწყება კუჭის წვენისა და ფერმენტების გამომყოფი სისტემის უფრო აქტიური ფუნქციონირება, რაც უზრუნველყოფს საკვების მონელებას.

ამ ცვლილებების შედეგად იზრდება კუჭის მოცულობაც — დაახლოებით 400 მლ-მდე, მაშინ როდესაც ზრდასრულის კუჭის მოცულობა საშუალოდ 1,5–2,5 ლიტრს შეადგენს.

კბილებისა და ძვლების ზრდა

ამ ასაკში ბავშვს უკვე აქვს 20 სარძევე კბილი, მათ შორის მოლარები, რაც საშუალებას აძლევს საკვები სწორად მოკბიჩოს და დაღეჭოს.

ვითარდება გემოვნების შეგრძნებებიც. სწორედ ამ პერიოდში ყალიბდება კვებითი ქცევა და მადის რეგულირების მექანიზმები.

ხშირად ამ ასაკში შეინიშნება:

• საკვებზე უარის თქმა
• საკვების მცირე ულუფებით მიღება
• ახალი პროდუქტების არ მიღება

ბავშვს შეიძლება არ მოეწონოს ახალი საკვების გარეგნობა, კონსისტენცია, გემო ან სუნი. თუმცა თუ გარკვეულ პროდუქტებზე უარი დიდხანს გაგრძელდება, ამან შეიძლება გავლენა მოახდინოს ბავშვის ორგანიზმის საკვები ნივთიერებებით უზრუნველყოფაზე.

ენერგიის საჭიროება და ფიზიკური აქტივობა

ამ ასაკში აქტიურად ვითარდება კუნთოვანი სისტემა და გრძელდება ბავშვის ზრდა. პატარა უკვე:

• აქტიურად დარბის
• თამაშობს მოძრავ თამაშებს
• ვითარდება წვრილი მოტორიკა

მაღალი მოძრაობითი აქტივობა იწვევს ენერგიის დიდ ხარჯვას. ეს ენერგია უნდა შეივსოს საკვებიდან მიღებული:

• ცილებით
• ცხიმებით
• ნახშირწყლებით
• ვიტამინებით
• მინერალური ნივთიერებებით

იმისთვის, რომ ბავშვის ორგანიზმი სრულყოფილად განვითარდეს, აუცილებელია მრავალფეროვანი და დაბალანსებული კვება.

კვების დარღვევასთან დაკავშირებული პრობლემები

2015 წელს მიღებული „ერთი წლიდან სამ წლამდე ბავშვების კვების ოპტიმიზაციის ეროვნული პროგრამის“ მიხედვით, ხშირად ფიქსირდება რაციონალური კვების პრინციპებიდან გადახრები.

• ხილისა და ბოსტნეულის არასაკმარისი მოხმარება აღინიშნება სიცოცხლის მეორე წლის ბავშვების 70,9%-ში და მესამე წლის ბავშვების 65,9%-ში.
• ხორცის კერძებს (კვირაში მინიმუმ 7-ჯერ) იღებს სიცოცხლის მეორე წლის ბავშვების მხოლოდ 48% და მესამე წლის ბავშვების 56%.
• რძის პროდუქტების საშუალო მოხმარება შეადგენს დაახლოებით 350 მლ-ს საჭირო 500 მლ-ის ნაცვლად. შედეგად კალციუმის მოთხოვნილება მხოლოდ 54%-ით კმაყოფილდება.
• რკინის არასაკმარისი მიღება საშუალოდ 37%-ს შეადგენს, რაც ანემიის განვითარების რისკს ზრდის.
• ბავშვების თითქმის 80% არ იღებს საკმარის რაოდენობას C ვიტამინის, რომელიც აუცილებელია ინფექციების მიმართ იმუნიტეტის გასაძლიერებლად.
• ცილოვანი პროდუქტების (რძე, ხორცი, თევზი, კვერცხი) ნაკლებმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს:
  • განვითარების შეფერხება
  • იმუნიტეტის დაქვეითება
  • ზრდის შენელება

ბავშვთა კვების რეკომენდაციები

ბავშვების კვებაში რეკომენდებულია სპეციალური საბავშვო საკვები პროდუქტების გამოყენება, რადგან ისინი შეესაბამება უსაფრთხოების და კვებითი ღირებულების მოთხოვნებს.

ასეთი პროდუქტები ეხმარება ბავშვს მიიღოს საჭირო:

• ენერგია
• ვიტამინები
• მინერალები
• ცილები
• სხვა მნიშვნელოვანი ნუტრიენტები

სწორად დაგეგმილი კვება უზრუნველყოფს ბავშვის ნორმალურ ზრდასა და ჯანმრთელ განვითარებას.

გამოყენებული ლიტერატურა

• ტარაბარინა ტ. ი. — ბავშვთა კვება 0-დან 3 წლამდე. მოსკოვი, გამომცემლობა „ასტ“, 2014.
• ლადოდო კ. ს., დრუჟინინა ლ. ვ. — ბავშვთა კვება 0-დან 7 წლამდე. მოსკოვი, გამომცემლობა „ესკიმოს“, 2013.
• მაკნამარა დებორა — სიმშვიდე, თამაში, განვითარება. მოსკოვი, გამომცემლობა „რესურსი“, 2016.