რისთვის არის საჭირო სათამაშოები ბავშვისთვის
სათამაშოები ავითარებს:
პიროვნებას და კომუნიკაციის უნარებს — ესენია მარტივად „გასაცოცხლებელი“ სათამაშოები, როგორიცაა: ცხოველები (დათუნია, კურდღელი, ძაღლი), თოჯინები ჭურჭლითა და სხვა ატრიბუტიკით, თემატური ნაკრებები ექიმის, მაღაზიის თამაშისთვის და ა.შ. აქტუალურია 3 წლის შემდეგ.
გონებრივ უნარებს — კუბიკები, კონსტრუქტორები, პაზლები, მოზაიკა, ლოტო და დომინო. აქტუალურია 3 წლამდე.
მოძრაობას — სატრანსპორტო სათამაშოები (სასრიალოები, სატვირთოები, მატარებლები, მანქანები) და სპორტული ატრიბუტიკა (ბურთები, რგოლები, კეგლები). აქტუალურია 1 წლიდან.
სათამაშოები ახალშობილებისთვის
1 თვემდე ბავშვი ეჩვევა გარემოს, სახეებსა და ხმებს — სათამაშო არ სჭირდება.
1 თვიდან საჭიროა:
შავი, თეთრი და ძირითადი ფერების (წითელი, ყვითელი, ლურჯი, მწვანე) კონტრასტული სურათები, გეომეტრიული ფიგურებით — დაკიდეთ საწოლის თავთან;
მობილური ან ჩამოსაკიდი სათამაშო წყნარი მელოდიით.
2 თვიდან ბავშვი აკვირდება მოძრავ ობიექტებს, 3 თვიდან ცდილობს შეეხოს მათ. არ გადატვირთოთ — ერთდროულად მხოლოდ 3-4 სათამაშო ჰ ქონდეს ახლოს.
როდესაც ჩნდება ჟღერადობიანი სათამაშოები (საშუალოდ 2-3 თვიდან)
ავითარებს მხედველობის, შეხების და მოძრაობის კოორდინაციას;
ასწავლის მიზანმიმართულ მოქმედებას;
უმჯობესია იყოს მსუბუქი, ხელში ადვილად დასაკავებელი.
3-6 თვე
ბავშვი სწავლობს სამყაროს: იღებს, ატრიალებს, ათვალიერებს, აყირავებს სათამაშოს; ჩნდება კავშირი სმენის, მხედველობის, შეხების ზონებს შორის;
აქტუალურია: ღეჭვადი სათამაშოები, რბილი, შრიალებადი და სავარჯიშო ხალიჩები, თოჯინები"-ნევალაშკები", საკიდი თაღით და სათამაშოებით.
6-9 თვე
ბავშვს უკვე შეუძლია ორი ხელით ნივთის აღება, აკავშირებს ზომებს — დებს ჭიქას ჭიქაში;
აქტუალურია: ჭიქების ნაკრები, კონტეინერები, კონსტრუქტორები, ფორმებით სათამაშოები.
9-12 თვე
ბავშვი სწავლობს მიზეზ-შედეგობრივ კავშირებს (მაგ. ბოთლიდან იღვრება სითხე);
ეჩვევა დამალული საგნების ძებნას;
აქტუალურია: სორტერები (სხვადასხვა ფორმის ნახვრეტები და შესაბამისი ფიგურები), მავთულის ლაბირინთები, აბაზანის სათამაშოები, რბილი ბურთები, პატარა სლაიდები.
სასარგებლო და უსარგებლო სათამაშოები
მთავარი კრიტერიუმი — ბავშვისთვის უსაფრთხოება და განვითარება.
სათამაშომ უნდა განავითაროს ფანტაზია, იყოს პერსონაჟი ან ნივთი;
ჯერადი და რაოდენობრივად ბევრი — არ ნიშნავს განვითარებას.
საშიში სათამაშოები
აკრძალულია 3 წლამდე სათამაშოები პატარა ნაწილებით;
უნდა იყოს ჰიგიენური, უსაფრთხო, არატოქსიკური;
ნაკრებების მყარი დამაგრება აუცილებელია.
როგორ მივხვდეთ, კარგია თუ არა სათამაშო?
იმიტირებს რეალურ ობიექტს (ფორმა, ფერი, თვისებები);
არ უნდა შეიცავდეს აგრესიას, შიშს;
აქვს განვითარებაზე ორიენტირებული შესაძლებლობები.
მაგალითად, დინოზავრი — „ცუდი“ გარეგნობით, მაგრამ ბავშვის წარმოსახვით შეიძლება გახდეს „კეთილი“. ეს მნიშვნელოვანია ემოციური რეგულაციისთვის.
დასასრულს
სათამაშო ვერ ჩაანაცვლებს მშობლის ყურადღებასა და თამაშს;
ერთად თამაში განაპირობებს ბავშვის სრულფასოვან განვითარებას.
-
Аптулаева Т. Г. Первый год вместе. Важнейшая книга начинающей мамы. Москва: Издательство «Эксмо-Пресс», 2016. — 672 с.
-
Ильина Валентина. Развитие личности ребенка от рождения до года. Екатеринбург: Издательство «У-Фактория», 2006. — 304 с.
-
Борисенко М. Г., Лукина Н. А. Гармоничное развитие ребенка от рождения до года. Санкт-Петербург: Издательство «Литера», 2012. — 48 с.
-
Спок Бенджамин. Ребенок и уход за ним. Минск: Издательство «Попурри», 2010. — 608 с.