მამის როლი ბავშვის აღზრდაში — როგორ დაამყაროს მამამ ემოციური კავშირი პატარასთან
როგორ შეუძლია მამამ დაამყაროს კონტაქტი პატარასთან და იგრძნოს მასთან ემოციური სიახლოვე? რა ფუნქცია შეიძლება შეასრულოს მან ოჯახში და რით განსხვავდება ბიჭებისა და გოგონების აღზრდის პროცესები?
ბავშვების აღზრდაში მამას განსაკუთრებული მისია აკისრია — დაიცვას ოჯახი, დაეხმაროს ბავშვს სოციუმში შესვლაში და თან გაჰყვეს ცხოვრების გზაზე.
მზადება მშობლობისთვის
თუ მამა ბავშვის აღზრდაში დაბადებიდანვე მონაწილეობს, ეს ბავშვს აძლევს საიმედოობის, დაცულობისა და ფსიქოლოგიური კეთილდღეობის შეგრძნებას.
როგორც ქალი ორსულობის განმავლობაში ემზადება დედობისთვის, მამაკაციც ემზადება მამობისთვის, თუმცა მისი გამოცდილება განსხვავებულია.
დედა ბავშვის მოძრაობებს ჯერ კიდევ ორსულობის დროს გრძნობს, ესაუბრება მას და წარმოიდგენს მომავალ დედობას. მამებს ასეთი პირდაპირი გამოცდილება იშვიათად აქვთ, ამიტომ მათ საკუთარი მიჯაჭვულობის განვითარება სხვა გზებით უწევთ.
როგორ მოემზადოს მამაკაცი მამობისთვის
- მხარი დაუჭიროს მეუღლეს ორსულობის პერიოდში;
- ესაუბროს პატარას დედის მუცელზე ხელის დადებით;
- დაესწროს ულტრაბგერით კვლევებს და დააკვირდეს ბავშვის განვითარებას;
- მეუღლესთან ერთად დაესწროს მშობიარობისთვის მოსამზადებელ კურსებს;
- ისწავლოს ახალშობილის მოვლის ძირითადი პროცედურები;
- დაასრულოს მნიშვნელოვანი საოჯახო საქმეები ბავშვის დაბადებამდე;
- აქტიურად მიიღოს მონაწილეობა პარტნიორულ მშობიარობაში;
- დაეხმაროს დედასა და ბავშვს ახალ ცხოვრების რიტმში ადაპტაციაში.
როგორ გავხდეთ მამა რეალურ ცხოვრებაში
მომავალი მამები ხშირად წარმოიდგენენ მომავალს, სადაც ბავშვთან ერთად ლაშქრობებში, სათევზაოდ ან ველოსიპედით სეირნობაში მონაწილეობენ. თუმცა რეალობა ხშირად იწყება საფენების გამოცვლით და უძილო ღამეებით.
მნიშვნელოვანია, რომ მამაკაცი მზად იყოს ცხოვრებისთვის, სადაც ბავშვის საჭიროებები მოითხოვს სწრაფ რეაგირებას და მუდმივ ყურადღებას.
როგორ შეუძლია დედას დაეხმაროს მამას ახალ როლში
- შექმნას სახლში მშვიდი და ნდობის ატმოსფერო;
- მამას მისცეს შესაძლებლობა პირველმა აიყვანოს ახალშობილი ხელში;
- არ გააკრიტიკოს მისი მოქმედებები;
- მისცეს თავისუფლება ბავშვის გაცნობის პროცესში;
- გამოიყენოს „კანი კანთან“ კონტაქტი;
- დაეხმაროს მას ჩვილის მოვლის სწავლაში;
- მისცეს კონკრეტული პასუხისმგებლობები;
- ხშირად შეაქოს მამა ბავშვის მოვლაში მონაწილეობისთვის.
რაც უფრო აქტიურად მონაწილეობს მამა ბავშვის მოვლაში, მით უფრო ძლიერია ემოციური კავშირი მათ შორის.
მამა და ახალშობილი სახლში
როდესაც დედა და ბავშვი სამშობიაროდან სახლში ბრუნდებიან, იწყება ოჯახის ცხოვრების ახალი ეტაპი.
ამ პერიოდში მამა შეიძლება აქტიურად ჩაერთოს ბავშვის ყოველდღიურ მოვლაში.
რას შეუძლია მამას გააკეთოს
- ბავშვის დაბანა და საფენების გამოცვლა;
- ბოთლიდან კვება;
- ხელში ტარება და დამშვიდება;
- ბავშვთან საუბარი და წიგნების კითხვა;
- მარტივი თამაშები და მსუბუქი მასაჟი;
- ეტლით სეირნობა.
ადრეული მამობის სირთულეები
ზოგჯერ ახალბედა მამებს შეიძლება გაუჩნდეთ ეჭვიანობა ბავშვის მიმართ, რადგან მანამდე ქალის ყურადღება მთლიანად მათ ეკუთვნოდათ.
თუ ეს გრძნობა დროულად არ გაანალიზდა, შეიძლება გამოიწვიოს მშობიარობის შემდგომი დეპრესია მამაკაცებში.
ზოგი მამაკაცი ასეთ დროს იწყებს მეუღლის კრიტიკას ან მეტ დროს ატარებს სამსახურში და მეგობრებთან.
ამ სიტუაციაში მნიშვნელოვანია ურთიერთობა, მხარდაჭერა და ბავშვის მოვლაში აქტიური მონაწილეობა.
დედისა და მამის როლი ბავშვის აღზრდაში
ბავშვი მშობლების მაგალითზე სწავლობს ქალისა და მამაკაცის სოციალურ როლებს და ოჯახური ურთიერთობების მოდელს.
ტრადიციულად დედა ქმნის ოჯახურ სიმყუდროვეს, ხოლო მამა იცავს ოჯახს გარე სირთულეებისგან და ასწავლის ბავშვს სიმამაცეს, პასუხისმგებლობას და მიზანდასახულობას.
მამის მონაწილეობა ბავშვის განვითარების ეტაპებზე
0–6 თვე
- საფენების გამოცვლა
- ბავშვის დაბანა
- ბოთლიდან კვება
- სეირნობა
- მასაჟი და საუბარი
6–12 თვე
- მარტივი თამაშები
- წიგნების კითხვა
- სივრცის გაცნობაში დახმარება
12–24 თვე
- მოძრაობის კოორდინაციის განვითარება
- ემოციური მხარდაჭერა
- სოციალური გამოცდილების გაფართოება
24+ თვე
- ფიზიკური აქტივობები
- სოციალური გარემოს გაცნობა
- ერთობლივი საქმიანობები
36+ თვე
ამ პერიოდში ბავშვებს შეიძლება გამოუჩნდეთ ე.წ. „ედიპის ფაზა“, როდესაც ისინი განსაკუთრებულად ეჯაჭვებიან განსხვავებული სქესის მშობელს. მამა ეხმარება ბავშვს სოციალური როლების სწორად გაგებაში.
მამა და ვაჟი
ვაჟისთვის მამა მამაკაცური ქცევის მთავარი მაგალითია. ის ასწავლის ნებისყოფას, პასუხისმგებლობას და სხვების პატივისცემას.
მამა და ქალიშვილი
გოგონებისთვის მამა ხშირად არის იდეალური მამაკაცის მოდელი. მისი სიყვარული და მხარდაჭერა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს გოგონას თვითშეფასების განვითარებაში.
დასკვნა
მამა ხდება „ნამდვილი მამა“ ყოველდღიური ზრუნვით, პასუხისმგებლობით და ბავშვთან ურთიერთობით.
ასეთი მამა ქმნის უსაფრთხო გარემოს, სადაც ბავშვი იზრდება ნდობით, სიყვარულით და ძლიერი ხასიათით.
გამოყენებული ლიტერატურა
- ტყაჩენკო ა. ბ. — „რთულია გახდე მამა“, 2018
- მეგი მიკერი — „მამა და ასული“, 2012
- მეივი ბინჩი — „საუკეთესო მამა“, 2012
- ა. მ. მაქსიმოვი — „როგორ არ გახდე ბავშვის მტერი“, 2015
