ბავშვის პირველი გემოვნური გამოცდილება

როდის უნდა ვასწავლოთ ბავშვს ჯანსაღი კვებითი ქცევა? ზოგადი რჩევაა — რაც უფრო ადრე, მით უკეთესი. კვლევამ, რომელშიც 1500 ბავშვის კვების ჩვევებს დაბადებიდან 6 წლამდე აკვირდებოდნენ, აჩვენა, რომ ბავშვები, რომლებიც 1 წლამდე ცოტა ბოსტნეულსა და ხილს მიირთმევდნენ, 6 წლის ასაკში ხშირად უარს ამბობდნენ მათ ჭამაზე.

ბავშვის პირველი დამატებითი კვება

მეცნიერების აზრით, ბავშვებისთვის ჯანსაღი საკვების მიჩვევის საუკეთესო ასაკი დაახლოებით 11–12 თვეა. აღსანიშნავია, რომ ძუძუთი კვებაზე მყოფი ბავშვები უფრო მზად არიან ახალი პროდუქტების გასინჯვისთვის.

ბავშვი გემოებს დაბადებამდეც კი ეცნობა. პირველი გამოცდილება დედის საშვილოსნოში იწყება, როდესაც ის ყლაპავს ამნიონურ სითხეს, რომლის გემოც დედის კვებაზეა დამოკიდებული. შემდეგ, დედის რძის მიღებისას, ბავშვი ასევე გრძნობს დედის საკვების გემოს.

ამიტომაც ხშირად ძუძუთი კვებაზე მყოფი ბავშვები უფრო ადვილად ეგუებიან დამატებით საკვებს, ვიდრე ხელოვნურ კვებაზე მყოფები, რომლებიც იღებენ ერთგვაროვანი გემოს მქონე ნარევს.

როგორ ყალიბდება ბავშვის გემოვნების პრეფერენციები

ექსპერიმენტებმა აჩვენა, რომ ბავშვის მიერ ახალი პროდუქტების მიღება დამოკიდებულია იმაზე, იყო თუ არა ეს პროდუქტები დედის რაციონში ორსულობისა და ძუძუთი კვების პერიოდში.

ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ამ ეტაპებზე დედამ იზრუნოს ბალანსირებულ და ჯანსაღ კვებაზე, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ბავშვის გემოვნური ჩვევების ჩამოყალიბებაზე.

ბავშვის სიცოცხლის პირველ თვეებში ხშირად შეიმჩნევა გარკვეული გემოებისადმი მიდრეკილება:

• ტკბილი გემო
• მარილიანი გემო

ხოლო ბავშვმა შეიძლება უარი თქვას:

• მწარე გემოზე
• მჟავე გემოზე

ეს გარკვეულწილად ორგანიზმის დამცავი მექანიზმია, რომელიც ეხმარება ბავშვს თავიდან აიცილოს შესაძლო ტოქსიკური ნივთიერებები.

რა გავლენას ახდენს ბავშვის საკვების მიღებაზე

გემოს გარდა, მნიშვნელობა აქვს სხვა ფაქტორებსაც:

• საკვების სუნს
• კონსისტენციას
• შემადგენლობას
• კერძის გარეგნობას

ამიტომ დამატებითი საკვების შეთავაზებისას მნიშვნელოვანია:

• პროდუქტმა ვიზუალურად მიიქციოს ბავშვის ყურადღება
• სუნმა გააღვიძოს მადა
• კონსისტენცია შეესაბამებოდეს ასაკს

თუ ბავშვი კატეგორიულად უარს ამბობს კონკრეტულ კონსისტენციაზე, ჭამს მხოლოდ ერთი ფერის საკვებს ან უცნაურ პირობებში (მაგალითად, მხოლოდ სიბნელეში ან იატაკზე), სასურველია სპეციალისტთან კონსულტაცია.

რა უნდა გააკეთოთ, თუ ბავშვი უარს ამბობს პროდუქტებზე

სრულიად ბუნებრივია, რომ ბავშვს თავიდან არ მოეწონოს ახალი პროდუქტი. ასეთ შემთხვევაში:

• არ დანებდეთ პირველივე უარის შემდეგ
• შესთავაზეთ პროდუქტი რამდენჯერმე
• ზოგჯერ გამოიყენეთ საყვარელი კერძით „შენიღბვა“

ხშირად ბავშვს შეიძლება დასჭირდეს 10–15 მცდელობა, სანამ ახალ პროდუქტს მიიღებს. ამ პროცესში მნიშვნელოვანია მოთმინება და მშობლების მაგალითი.

ბავშვის კვების ძირითადი წესები

ჯანსაღი კვება ორსულობის პერიოდში

ორსულობის დროს დედის კვება გავლენას ახდენს ბავშვის მომავალ გემოვნურ პრეფერენციებზე. „ჯანსაღი“ პირველ რიგში ნიშნავს ბალანსირებულ კვებას, რაც გულისხმობს მარილის, შაქრისა და ნაჯერი ცხიმების შემცირებას.

დედის კვება ძუძუთი კვების დროს

დედის რძე არა მხოლოდ აძლიერებს ბავშვის იმუნიტეტს, არამედ ეხმარება მას გემოებთან ადაპტაციაში.

კვების რეჟიმის დაცვა

სასურველია ბავშვს ჰქონდეს დღეში 4–6 კვება მცირე პორციებით, დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს.

კვება სპეციალურად გამოყოფილ ადგილზე

ბავშვისთვის უნდა არსებობდეს საკუთარი ჭურჭელი და კომფორტული ადგილი, რაც მას ეხმარება კვების კულტურის ჩამოყალიბებაში.

კვების მრავალფეროვნება

ყოველდღიური რაციონი უნდა შეიცავდეს:

• ცილებს
• ცხიმებს
• ნახშირწყლებს
• ვიტამინებს
• მინერალებს
• საკმარის სითხეს

პორციის ზომა

არ არის აუცილებელი თეფშზე დადებული ყველაფრის ბოლომდე ჭამა. პორციის განსაზღვრის ერთ-ერთი მარტივი მეთოდია „ხელისგულის წესის“ გამოყენება — საკვების რაოდენობა, რომელიც ხელისგულში ეტევა.

ერთად კვება

სასურველია დღეში ერთხელ მაინც ოჯახმა ერთად მიირთვას საკვები. ეს ეხმარება ბავშვს არა მხოლოდ კვების ჩვევების, არამედ სუფრასთან ქცევის წესების ათვისებაში.

მშვიდი გარემო კვების დროს

კვების დროს სასურველია:

• გამორთოთ ტელევიზორი
• მოაშოროთ სათამაშოები
• შეამციროთ გამაღიზიანებლები

ასე ბავშვი უკეთ კონცენტრირდება საკვებზე და სწავლობს დანაყრების სიგნალების ამოცნობას.

ბავშვის ჩართვა მომზადებაში

ბავშვები უფრო სიამოვნებით ჭამენ იმ საკვებს, რომლის მომზადებაშიც თავად მონაწილეობდნენ. ამიტომ კარგი იდეაა, რომ ისინი ჩართოთ პროდუქტების არჩევასა და საჭმლის მომზადებაში.

ჯანსაღი ხემსი

კვებებს შორის კარგი არჩევანია:

• ხილი
• ბოსტნეული
• ყველი
• მარცვლეულის პური
• თხილი
• ჩირი

შექება და მხარდაჭერა

კვლევები აჩვენებს, რომ შექება გაცილებით ეფექტურია, ვიდრე დასჯა. წაახალისეთ ბავშვი, როდესაც ის ჯანსაღ არჩევანს აკეთებს ან ცდილობს სუფრასთან წესრიგის დაცვას.