ბროკოლი ჩვილის დამატებით კვებაში — როდის, როგორ და რატომ
ბროკოლის კომბოსტო ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და სასარგებლო ბოსტნეულია. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ბავშვი თავიდან სკეპტიკურად ეკიდება მის გემოს, კვლევები ადასტურებს მის უნიკალურ კვებით ღირებულებას და ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვან სარგებელს. სწორედ ამიტომ ბროკოლი ხშირად შედის ბავშვთა კვების ოპტიმიზაციის ეროვნული პროგრამების რეკომენდაციებში, როგორც დამატებითი კვების ერთ-ერთი პირველი პროდუქტი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი პირველი დამატებითი კვება
სიცოცხლის პირველ წელს ბავშვი უკიდურესად სწრაფად იზრდება და ვითარდება. უკვე პირველი 5–6 თვის განმავლობაში მისი წონა დაახლოებით ორმაგდება. ამ პერიოდში ბავშვისთვის საუკეთესო საკვები დედის რძეა. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ დედის რძე არა მხოლოდ კვებითი რესურსია, არამედ ბავშვის ჯანმრთელობის ფორმირების მნიშვნელოვანი ფაქტორია.
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციით, ძუძუთი კვება სასურველია გაგრძელდეს 2 წლამდე. თუმცა გარკვეული ასაკიდან ბავშვის ორგანიზმის მოთხოვნილებები იზრდება და მხოლოდ დედის რძე უკვე ვერ უზრუნველყოფს ყველა საჭირო ნივთიერებას.
- იზრდება ორგანიზმის მოთხოვნილება საკვებ ნივთიერებებზე, განსაკუთრებით რკინაზე;
- ბავშვი უფრო მეტ ენერგიას ხარჯავს აქტივობის ზრდის გამო;
- საჭიროა უფრო რთული ტექსტურის საკვებთან გაცნობა, რათა განვითარდეს ღეჭვისა და ყლაპვის უნარი.
დამატებითი კვება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ბავშვის გემოვნებითი ჩვევების ფორმირებაში. სწორედ ამ პერიოდში იწყებს ბავშვი სხვადასხვა გემოს გაცნობას.
როგორ ყალიბდება ბავშვის გემოვნებითი პრეფერენციები
ბავშვის გემოვნებითი აღქმა დამოკიდებულია მრავალ ფაქტორზე — გენეტიკაზე, დედის კვებაზე ძუძუთი კვების პერიოდში, ოჯახურ კვებით ტრადიციებზე და კულტურულ გარემოზე.
ჩვილებს ბუნებრივად არ მოსწონთ მწარე და მჟავე გემო, ხოლო ტკბილი გემო ხშირად სწრაფად მოსწონთ. სწორედ ამიტომ ბავშვთა კვების სპეციალისტები გვირჩევენ:
- არ დაამატოთ შაქარი დამატებით კვებაში;
- არ დაამატოთ მარილი;
- არ დაიწყოთ დამატებითი კვება ხილის პიურეებით.
თუ ბავშვი თავიდანვე ტკბილ გემოს შეეჩვევა, შესაძლოა უარი თქვას ბოსტნეულზე, რომელიც ორგანიზმისთვის აუცილებელია.
ბროკოლის სასარგებლო თვისებები ჩვილებისთვის
ბოსტნეულის პიურე ერთ-ერთი საუკეთესო არჩევანია პირველი დამატებითი კვებისთვის. განსაკუთრებით რეკომენდებულია იმ ბავშვებისთვის, რომლებსაც აქვთ ჭარბი წონა ან ყაბზობის პრობლემა.
ბროკოლი მდიდარია უჯრედისით, რომელიც ხელს უწყობს საჭმლის მონელებას და ნაწლავების პერისტალტიკას.
ამავე დროს ბროკოლი შეიცავს მნიშვნელოვან ვიტამინებსა და მინერალებს:
- კალიუმი — აუცილებელია გულის, კუნთების და ნერვული სისტემის ფუნქციონირებისთვის;
- ბეტა-კაროტინი — გარდაიქმნება A ვიტამინად და მნიშვნელოვანია მხედველობისა და იმუნური სისტემისთვის;
- ვიტამინი C — ძლიერი ანტიოქსიდანტია და ხელს უწყობს რკინის შეწოვას;
- ბიოტინი — მონაწილეობს ენერგიის წარმოქმნაში;
- ვიტამინი K — აუცილებელია ძვლებისა და სისხლის შედედებისთვის.
ბროკოლი ასევე მცენარეული ცილის კარგი წყაროა.
როდის შეიძლება ბროკოლის დამატებით კვებაში შეყვანა
დამატებითი კვების დაწყების დრო დამოკიდებულია ბავშვის განვითარების დონეზე. ბავშვს უნდა შეეძლოს:
- თავის დამყარება და საყრდენით ჯდომა;
- დაბადების წონის გაორმაგება;
- საგნებისკენ ხელის გაწვდენა და ინტერესის გამოხატვა;
- ღეჭვისა და წრუპვის მოძრაობების შესრულება;
- ინტერესის გამოხატვა უფროსების საკვების მიმართ.
ბავშვთა კვების სპეციალისტები დამატებითი კვების დაწყებას რეკომენდაციას უწევენ დაახლოებით 4–6 თვის ასაკში. ეს პერიოდი ხშირად მოიხსენიება როგორც „კრიტიკული ფანჯარა“, რადგან ამ დროს ორგანიზმი სწავლობს ახალი საკვების სწორად მიღებას.
რამდენი რაოდენობით მივცეთ ბავშვს
დამატებითი კვების დაწყება საჭიროა ძალიან მცირე რაოდენობით.
- დაიწყეთ 1 ჩაის კოვზით;
- მიეცით კვებამდე;
- დაკვირდით ორგანიზმის რეაქციას;
- 5–7 დღეში თანდათან გაზარდეთ პორცია.
ახალი პროდუქტის შეყვანა არ არის რეკომენდებული ბავშვის ავადმყოფობის ან ვაქცინაციის პერიოდთან ახლოს.
როგორ მოვამზადოთ ბროკოლის პიურე ჩვილისთვის
თუ გადაწყვეტთ პიურეს სახლში მომზადებას, შეგიძლიათ გამოიყენოთ როგორც ახალი, ისე გაყინული ბროკოლი.
- კარგად გარეცხეთ ბროკოლი;
- დაალბეთ წყალში დაახლოებით 20–30 წუთით;
- მოხარშეთ 5–7 წუთის განმავლობაში ან მოამზადეთ ორთქლზე;
- დააბლენდერეთ ერთგვაროვანი პიურეს კონსისტენციამდე;
- საჭიროების შემთხვევაში დაამატეთ წყალი, ბოსტნეულის ნახარში ან დედის რძე.
როდესაც ბოსტნეულის პიურე ბავშვის რაციონში დამკვიდრდება, შეგიძლიათ მცირე რაოდენობით მცენარეული ზეთის დამატებაც.
რა უნდა გავაკეთოთ თუ ბავშვი ბროკოლიზე უარს ამბობს
ბავშვები ხშირად უარს ამბობენ ახალ გემოზე. ეს ბუნებრივი რეაქციაა და არ ნიშნავს იმას, რომ პროდუქტი ბავშვს არ უხდება.
ახალ გემოსთან შეგუებას ზოგჯერ დრო სჭირდება. ამიტომ სასურველია:
- ბროკოლი რამდენჯერმე შესთავაზოთ სხვადასხვა დღეებში;
- შეურიოთ უკვე ნაცნობ პიურესთან (მაგალითად ყაბაყთან);
- თანდათან გაზარდოთ ბროკოლის რაოდენობა.
სახლში მომზადებული თუ მზა პიურე
ბევრი მშობელი ამჯობინებს პიურეს სახლში მომზადებას. თუმცა სპეციალისტები ხშირად ურჩევენ ინდუსტრიულად დამზადებული ბავშვთა პიურეების გამოყენებას, რადგან:
- გამოიყენება მაღალი ხარისხის ნედლეული;
- პროდუქტი გადის ხარისხის მკაცრ კონტროლს;
- კონსისტენცია სრულად შეესაბამება ბავშვის ასაკს;
- ზოგჯერ დამატებით გამდიდრებულია სასარგებლო ნივთიერებებით.
ალერგიული რეაქციები
არსებობს ე.წ. „დიდი რვიანი“ — პროდუქტები, რომლებიც ყველაზე ხშირად იწვევს ალერგიას:
- კვერცხი
- ძროხის რძე
- ხორბალი
- სოიო
- თხილეული
- არახისი
- თევზი
- ზღვის პროდუქტები
ბროკოლი ამ სიაში არ შედის და ითვლება ჰიპოალერგიულ პროდუქტად. თუმცა ინდივიდუალური რეაქციები მაინც შესაძლებელია.
თუ ბავშვს ბროკოლის მიღების შემდეგ გამოუვლინდა გამონაყარი, კანის გაწითლება ან საჭმლის მონელების პრობლემები, აუცილებელია პედიატრთან კონსულტაცია.
