რატომ ამბობს ბავშვი უარს საკვებზე

ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, ეს არის ადამიანის ნორმალური ქცევა, რომელსაც ევოლუციური ფესვები აქვს: ახალი საკვები შეიძლება საფრთხეს ნიშნავდეს, ამიტომ ჩვენ გვაქვს უცნობი საკვების უარყოფის ინსტინქტი. როგორც წესი, ის 4–5 წლისთვის ქრება, თუმცა ზოგჯერ ზრდასრულ ასაკშიც რჩება.

• ბავშვი საკვებზე უარის თქმით გამოხატავს საკუთარი არჩევანის უფლებას და ამოწმებს საზღვრებს ზრდასრულთან ურთიერთობაში.
• ის ვერ კონცენტრირდება ჭამაზე, რადგან ყურადღებას სხვა ფაქტორები იპყრობს — სათამაშოები, ტელევიზორი ან სხვა გარემო.
• ზოგჯერ ბავშვს არ მოსწონს საკვების ტექსტურა, ფერი ან სუნი.
• შეიძლება მას ჰქონდეს უსიამოვნო მოგონება იმ საკვებზე, რომელსაც ავადმყოფობის დროს აძლევდნენ.

ხშირად პრობლემა არასწორ კვებით ჩვევებსაც უკავშირდება:

• ბავშვს კვებავდნენ მაშინ, როცა მშიერი არ იყო;
• აჩქარებდნენ ჭამის დროს;
• აშინებდნენ ცუდად ჭამის გამო;
• ზედმეტად არწმუნებდნენ ან ართობდნენ ჭამის დროს;
• მარტო ტოვებდნენ მაგიდასთან;
• კოვზით კვებავდნენ მაშინ, როცა თვითონ უნდოდა ჭამა;
• მულტფილმების ან თამაშების თანხლებით კვებავდნენ.

როგორ შევქმნათ ბავშვის ჯანსაღი კვებითი ჩვევები

ბავშვს აქვს ბუნებრივი ინსტინქტი, რომელიც ეხმარება აირჩიოს ის საკვები, რაც მას სჭირდება. მშობლის ამოცანაა შესთავაზოს ჯანსაღი და დაბალანსებული არჩევანი და შექმნას გარემო, რომელიც ბავშვს ჭამისკენ განაწყობს.

• დაელოდეთ, სანამ ბავშვი თვითონ მოითხოვს საკვებს.
• დაჯექით მასთან ერთად მაგიდასთან და თავადაც მადიანად დაიწყეთ ჭამა.
• გამორთეთ ტელევიზორი, ტელეფონი და სხვა ყურადღების გადამტანი მოწყობილობები.
• მიირთვით ოჯახთან ერთად — ბავშვი უფროსებისგან სწავლობს კვებით ჩვევებს.
• დადეთ პატარა პორციები, რათა ბავშვს დანამატის თხოვნა მოუნდეს.
• ნუ დაპირდებით ჯილდოს იმისთვის, რომ ყველაფერს შეჭამს.
• ახალი საკვები მრავალჯერ შესთავაზეთ — ბავშვს დრო სჭირდება მასთან შეგუებისთვის.
• ნუ მისცემთ ერთდროულად ბევრ ახალ პროდუქტს.
• თეფშზე დადეთ ცოტა საკვები — ბავშვის პორცია ზრდასრულის ნახევარია.

ბავშვის დამოუკიდებლობა მნიშვნელოვანია. უკვე 10–12 თვიდან ბევრი ბავშვი მზად არის კოვზით თვითონ ჭამოს და თავად გადაწყვიტოს რამდენი საკვები მიიღოს.

არ ღირს მთლიანად აკრძალოთ „მავნე“ პროდუქტები — ასეთ შემთხვევაში ბავშვი მათ განსაკუთრებულ სიამოვნებად აღიქვამს.

როგორ გავაღვივოთ ბავშვში საკვებისადმი ინტერესი

• ჩართეთ ბავშვი საჭმლის მომზადებაში.
• ერთად იყიდეთ პროდუქტები მაღაზიაში.
• თუ შესაძლებელია, ერთად მოზარდეთ ბოსტნეული ან მწვანილი.
• ერთად მოამზადეთ საინტერესო და გემრიელი კერძები.
• აუხსენით ბავშვს, რა სარგებელი მოაქვს სხვადასხვა პროდუქტს.
• იყავით მაგალითი — ნუ უყურებთ ტელევიზორს ჭამის დროს.

თუ ბავშვი ითხოვს კონკრეტულ კერძს და უარს ამბობს დანარჩენზე, ნუ დაუთმობთ. თუ ის ნამდვილად მშიერია, საბოლოოდ შეჭამს იმას, რაც მაგიდაზეა.

4 წლის შემდეგ — როგორ მივაჩვიოთ ბავშვი ჯანსაღ კვებას

კვლევების მიხედვით, ბავშვი დაახლოებით 4 წლის ასაკში იწყებს „ჯანსაღი საკვების“ მნიშვნელობის გაცნობიერებას, განსაკუთრებით მაშინ, თუ მშობლებმა ამის შესახებ ადრე აუხსნეს.

• მიეცით ბავშვს პირადი მაგალითი.
• არ დაამატოთ საკვებში ბევრი შაქარი ან სანელებელი.
• დააკვირდით ოჯახის საერთო რაციონს.
• მიირთვით ნაკლები შემწვარი და მეტი ორთქლზე ან ჩაშუშული კერძი.
• ჩართეთ დიეტაში მეტი ხილი და ბოსტნეული.
• მოამზადეთ ბავშვებთან ერთად.
• გამოიყენეთ თამაშები, რათა აუხსნათ, რომელი პროდუქტებია სასარგებლო.
• დესერტად შესთავაზეთ ხილის პიურე, პუდინგი ან სხვა ნატურალური ტკბილეული.

როგორ ვასწავლოთ ბავშვს მაგიდასთან სწორად მოქცევა

უკვე 2–3 წლის ასაკში ბავშვმა შეიძლება დაიწყოს ახირება მაგიდასთან — ადგომა, ჭამის შეწყვეტა ან წესების იგნორირება. მნიშვნელოვანია ოჯახში არსებობდეს ერთიანი მიდგომა.

• უფროსები უნდა შეთანხმდნენ საერთო წესებზე.
• მნიშვნელოვანია ოჯახური ტრაპეზი.
• ბავშვმა საკუთარი მაგალითით უნდა დაინახოს, როგორ იქცევიან უფროსები მაგიდასთან.

უფროსებთან ერთად ჭამა ბავშვისთვის მნიშვნელოვანი რიტუალია. ის ეხმარება მას იგრძნოს თავისი ადგილი ოჯახში.

როგორ შევასწავლოთ ბავშვს სუფრის ეტიკეტი

• დაჯექით ყველანი ერთად და მიეცით ბავშვს არჩევანი მაგიდაზე არსებული საკვებიდან.
• დღეში მინიმუმ ერთხელ მიირთვით ოჯახურად.
• შაბათ-კვირას მოაწყვეთ ერთ-ერთი ტრაპეზი პატარა დღესასწაულად.
• დაამკვიდრეთ სიგნალი, რომ ჭამა დასრულებულია — მაგალითად სიტყვა „გმადლობთ“.
• თუ ბავშვი ამბობს, რომ აღარ შია — ნუ აიძულებთ ჭამას.
• თუ ვერ ჯდება მაგიდასთან სხვებთან ერთად, მიეცით საშუალება ჭამოს თავის რიტმში.

როდესაც სახლში არსებობს მკაფიო წესები და ბავშვს აქვს მცირე არჩევანის თავისუფლება, სამზარეულო აღარ ხდება დაძაბულობის ადგილი. ბავშვი გრძნობს უსაფრთხოებას და უკეთ ითვისებს ჯანსაღ კვებით ჩვევებს.

გემრიელად მიირთვას თქვენმა პატარამ!