ხელოვნურ კვებაზე მყოფი ბავშვის დამატებითი საკვები
ხელოვნური კვება და დამატებითი საკვები
ძუძუთი კვება ყოველთვის არ არის შესაძლებელი. სტატისტიკის მიხედვით, 1 წლამდე ძუძუთი კვება შენარჩუნებულია მხოლოდ ბავშვების 15%-ში. ასეთი შემთხვევებისთვის პედიატრები რეკომენდაციას აძლევენ ადაპტირებულ ბავშვთა რძის ნარევებს. მათი შემადგენლობა მუდმივად იხვეწება, ხოლო დამატებითი საკვების ნორმები ასაკის მიხედვით დიდად არ განსხვავდება ძუძუთი კვების რეკომენდაციებისგან.
დამატებითი საკვების შეყვანის დრო
დამატებითი საკვების შესავალი დრო სამეცნიერო ნორმებით შეიცვალა: წვენები ბავშვებისთვის დასაშვებია მხოლოდ 8 თვიდან, კვერცხის გული კი არა უადრეს 7 თვისა. WHO აღნიშნავს, რომ დამატებითი საკვების შეყვანა 4 თვის დასასრულამდე არ უნდა მოხდეს. პრაქტიკაში ეს ასაკობრივი შუალედი 4–6 თვეა, ცნობილი როგორც „კრიტიკული ფანჯარა“.
ბავშვის მზადყოფნის ნიშნები დამატებითი საკვებისთვის
- დაბადებიდან წონა გაორმაგდა
- კოვზის გამოგდების რეფლექსი ქრება, ბავშვი ენით უბიძგებს საკვებს
- პირში კოვზის ან საწოვარის მოთავსებისას საღეჭ მოძრაობები
- კბილების ამოსვლა
- თავის დაჭერა, დაჯდომის უნარი
- ინტერესის გამოჩენა ახალი საკვების მიმართ
ხელოვნური კვების დროს დამატებითი საკვების წესები
- ახალი პროდუქტი იწყება ½ ჩ.კ.-ით, ულუფა თანდათან იზრდება
- კონსისტენცია ჰომოგენური, ასაკთან ერთად სქელდება
- პროდუქტების შეყვანა ეტაპობრივად, ერთი ჯგუფიდან მეორეში გადახვევა 2–4 კვირის ინტერვალით
- კვების ბოლოს ნარევი უნდა დარჩეს სრულ კვებამდე
- არასასურველია ცხელ ამინდში ან ვაქცინაციის დროს
- პროდუქტი, რომელიც ცუდად გადაიტანეს, მინიმუმ 1 თვით უნდა გამოირიცხოს
დამატებითი საკვების ასაკობრივი სქემა (მათ შორის ნარევით კვებაზე)
| პროდუქტი/კერძი | 4–5 თვე | 6 თვე | 7 თვე | 8 თვე | 9–12 თვე |
|---|---|---|---|---|---|
| ბოსტნეულის პიურე | 10–150 | 150 | 150 | 150 | 150 |
| ფაფა | 10–150 | 150 | 150 | 180 | 200 |
| ხორცი/ხორცის პიურე | – | 5–30 / 3–15 | 40–50 / 20–30 | 60–70 / 30–35 | 80–100 / 40–50 |
| ხილის პიურე | 5–50 | 60 | 70 | 80 | 90–100 |
| კვერცხის გული | – | – | 1/4 | 1/2 | 1/2 |
| ხაჭო | – | – | – | 10–40 | 50 |
| თევზის პიურე | – | – | – | 5–30 | 30–60 |
| ხილის წვენი | – | – | – | 5–60 | 80–100 |
| კეფირი, სხვა რძის სასმელები | – | – | – | 200 | 200 |
| ხორბლის პური, ორცხობილა | – | – | – | 5 | 10 |
| მცენარეული ზეთი | 1–3 | 5 | 5 | 6 | 6 |
| კარაქი | 1–3 | 4 | 4 | 5 | 5 |
აღნიშნული წესების მნიშვნელობა
ხელოვნური კვების დროს 4 თვიდან დამატებითი საკვების შეყვანა იშვიათია და მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით. 5 თვიდან იწყება ოქროს შუალედი. 6 თვიდან ულუფები იზრდება, 7 თვიდან შედის კვერცხის გული, 8 თვიდან კი ყველა ძირითადი ჯგუფი. 9 თვიდან ბავშვი უფრო დამოუკიდებელია, შეუძლია ჭიქის გამოყენება და ნაჭროვანი საკვების მიღება, თუმცა მხოლოდ საბავშვო კონსისტენციით.
გამოყენებული ლიტერატურა
- ი.ნ. ზახაროვა (რედ.). „პატარა ბავშვების კვება: აქტუალური საკითხები და ახალი ტენდენციები“, 2020
- ს.გ. მაკაროვა. „პრიკორმის შემოღების პრაქტიკული რეკომენდაციები“. პედიატრიული ფარმაკოლოგია, 2015
- „ბავშვთა კვების ოპტიმიზაციის პროგრამა რუსეთის ფედერაციაში“, მოსკოვი, 2019
- ა.ა. ბარანოვი. „პედიატრია. თავი 3. ჯანმრთელი ბავშვის კვება პირველი წლის განმავლობაში. ხელოვნური და შერეული კვება“
- Питание детей первого года: актуальные вопросы и новые тренды. Под редакцией И.Н. Захаровой. 2020 https://remedium.ru/doctor/pediatrics/Pitanie_detey_pervogo_goda_aktualnye_voprosy_i_novye_trendy/
- С.Г.Макарова. Практические рекомендации по введению прикорма. Педиатрическая фармакология. 2015 https://cyberleninka.ru/article/n/prakticheskie-rekomendatsii-po-vvedeniyu-prikorma/viewer
- Программа оптимизации вскармливания детей первого года жизни в Российской Федерации. Москва, 2019. https://minzdrav.midural.ru/uploads/document/4908/optimizatsii-vskarmlivaniya-detej-pervogo-goda-zhizni.pdf
- А.А. Баранов. Педиатрия. Глава 3. Питание здорового ребенка первого года жизни. Искусственное и смешанное вскармливание. https://medicknow.com/bookstudent/pediatriya-baranov/7.php