დამატებითი კვება 4 თვის ასაკიდან
ოთხი თვე — ეს მინიმალური ასაკია დამატებითი კვების დაწყებისთვის. ასეა ნათქვამი „ერთ წლამდე ასაკის ბავშვთა კვების ოპტიმიზაციის პროგრამაში“, რომელიც შემუშავებულია წამყვანი სპეციალისტების მიერ საბავშვო კვებისა და პედიატრიის სფეროში.
იმ მომენტის არჩევა, როდესაც უკვე შეიძლება პატარას მისთვის ახალი საკვების გასინჯვა შევთავაზოთ, დამოკიდებულია მის ინდივიდუალურ თავისებურებებზე. დამატებით კვებას 4 თვიდან, როგორც ძუძუთი კვებისას, ისე ხელოვნური კვებისას, პედიატრი ნიშნავს ინდივიდუალურად — მაგალითად, თუ ბავშვი წონაში ცუდად იმატებს.
სპეციალისტმა უნდა დარწმუნდეს, რომ ბავშვის საჭმლის მომნელებელი და ნერვული სისტემა საკმარისად განვითარებულია ახალი საკვების მისაღებად.
თუ ჯანმრთელობის პრობლემები არ არის, უმჯობესია დამატებითი კვების დაწყება 5–5.5 თვის ასაკიდან.
რატომ არის მნიშვნელოვანი დამატებითი კვების დროულად შემოღება
დამატებითი კვების დაწყების ოპტიმალური პერიოდი არის 4–დან 6 თვემდე.
4 თვემდე ჩვილს ჯერ არ აქვს ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური მოთხოვნილება უფრო ფართო რაციონზე. ამ ასაკამდე დედის რძე ან რძის ნარევი სრულად აკმაყოფილებს მის საჭიროებებს.
4 თვის ასაკისთვის ხდება შემდეგი ცვლილებები:
- ყალიბდება ადგილობრივი იმუნიტეტის საკმარისი დონე;
- წვრილი ნაწლავის ლორწოვანი გარსი ნაკლებად გამტარი ხდება;
- იწყებენ მუშაობას ახალი საჭმლის მომნელებელი ფერმენტები.
ასევე ქრება ე.წ. „კოვზის გამოგდების რეფლექსი“, რის შედეგადაც ბავშვი უკვე შეუძლია ნახევრად თხევადი საკვების ყლაპვა.
ნუტრიენტების მოთხოვნილება 4–5 თვის ასაკში
ყოველდღიური მოთხოვნილება ენერგიასა და საკვებ ნივთიერებებზე
| ენერგია (კკალ) | ცილები (გ) | ცხიმები (გ) | ნახშირწყლები (გ) |
|---|---|---|---|
| 115 | 2.6 | 6.0 | 13 |
მინერალური ნივთიერებების მოთხოვნილება
| Ca (მგ) | P (მგ) | Mg (მგ) | Fe (მგ) | Zn (მგ) | I (მკგ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 500 | 400 | 60 | 7 | 7 | 0.06 |
ვიტამინების მოთხოვნილება
| C | A | E | D | B1 | B2 | B6 | PP | B9 | B12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 35 მგ | 400 მკგ | 3 მგ | 10 მკგ | 0.4 მგ | 0.5 მგ | 0.5 მგ | 6 მგ | 50 მკგ | 0.4 მკგ |
ბავშვის მზადყოფნა დამატებითი კვებისთვის
ბავშვი მზად არის, თუ:
- უფრო აქტიური გახდა;
- ინტერესდება გარშემო საგნებით;
- კარგად იჭერს თავს;
- საყრდენით ზის;
- პირში იდებს სათამაშოებს;
- ინტერესით უყურებს საკვებს.
რა არ შეიძლება 4 თვის ასაკში
- ხილის წვენები – შეიძლება გამოიწვიოს კარიესი და ტკბილზე მიჩვევა;
- ხორცის პიურე – რეკომენდებულია 6 თვიდან;
- კვერცხის გული – 7 თვიდან;
- თევზის პიურე – 8 თვიდან;
- კეფირი და იოგურტი – 8 თვიდან;
- მთლიანი ძროხის რძე – პირველ წელს არ გამოიყენება.
რა შეიძლება მივცეთ 4 თვის ასაკში
ბოსტნეულის პიურე
პირველი პიურე უნდა იყოს ერთკომპონენტიანი და ჰიპოალერგიული.
- ყაბაყი
- ყვავილოვანი კომბოსტო
- ბროკოლი
ფაფები
პირველად რეკომენდებულია უგლუტენო და ურძეო ფაფები:
- წიწიბურა
- ბრინჯი
- სიმინდი
ფაფა მზადდება დედის რძით ან რძის ნარევით.
დამატებითი კვების ცხრილი 4 თვიდან
| პროდუქტი | რაოდენობა |
|---|---|
| ბოსტნეულის პიურე | 10–150 გ |
| ფაფა | 10–150 გ |
| მცენარეული ზეთი | 1–3 გ |
| კარაქი | 1–3 გ |
დამატებითი კვების წესები
- ახალი საკვები მიეცით დღის პირველ ნახევარში;
- დაიწყეთ ერთკომპონენტიანი პროდუქტით;
- ახალი საკვები შესთავაზეთ ძირითადი კვების წინ;
- არ შემოიტანოთ ახალი საკვები ავადმყოფობის დროს;
- ვაქცინაციამდე და შემდეგ 3–5 დღე დაიცავით სიფრთხილე.
ალერგიული რეაქცია ბავშვებში
WHO-ს მონაცემებით, კვებითი ალერგია ბავშვების 6–8%-ში გვხვდება.
ალერგიის ნიშნები შეიძლება იყოს:
- გამონაყარი კანზე;
- გამონაყარი საფენის არეში;
- მონელების დარღვევა;
- კოლიკები;
- ნაწლავის პრობლემები.
თუ ბავშვს აქვს ალერგიული რეაქცია, პედიატრი შეიძლება რეკომენდაციას უწევდეს დროებით სპეციალურ დიეტას.
გამოყენებული ლიტერატურა
- პირველი წლის ბავშვების კვების ოპტიმიზაციის პროგრამა. 2019.
- საკვების გამოყენება ალერგიული ოჯახის ისტორიის მქონე ბავშვებში – ნ. დ. სოროკა და სხვ., 2015.
