რა უნდა გავითვალისწინოთ ერთ წლამდე ბავშვისთვის ჯანსაღი დღის წესრიგის შექმნისას
რატომ სჭირდება რეჟიმი ბავშვს
კარგად ორგანიზებული დღის წესრიგი სარგებელს მოუტანს როგორც თქვენ, ასევე თქვენს პატარას. მნიშვნელოვანია, რომ გრაფიკი არც ისე განსხვავდებოდეს ბავშვის ბუნებრივი რეჟიმისგან. მაშინ ის ზიანს არ მიაყენებს მის ნერვულ სისტემას და ხელს შეუწყობს სასარგებლო ჩვევების განვითარებას, იმუნიტეტის გაძლიერებას, ძალების სწრაფ აღდგენასა და საზოგადოებაში ადაპტაციას.
გარდა ამისა, ბავშვი, რომელიც გარკვეული გრაფიკით ცხოვრობს, იზრდება მშვიდი და დისციპლინირებული. რადგან ის დარწმუნებულია, რომ საჭირო დროს ყოველთვის შეძლებს ჭამას, ძილს ან მშობლებთან თამაშს.
ბავშვის ბუნებრივ რიტმთან სერიოზული შეუსაბამობები (გამოტოვებული ძილი ან კვება) ბავშვს აღიზიანებს.
თუ ბავშვს გამომუშავებული აქვს რეჟიმი და პატარა მას მიჰყვება, ეს მშობლებსაც სარგებელს მოუტანს. ბავშვის აქტივობების პროგნოზირებით თქვენ შეძლებთ თქვენი დღის წინასწარ დაგეგმვას. ოჯახის ყველა წევრი გამოძინებული იქნება, ხოლო რეჟიმთან დაკავშირებული მოულოდნელი გარემოებები უფრო ადვილად გადაიტანება.
პატარასთვის სწორი დღის რეჟიმის ორგანიზების პრინციპები
ინდივიდუალური მიდგომა
პატარასთვის რეჟიმის არჩევისას სასურველია გავითვალისწინოთ მისი ინდივიდუალური თავისებურებები და ჩვევები. მშობლებისთვის მთავარია გააცნობიერონ, რომ სწორი რეჟიმი აგებულია ორგანიზმის ფიზიოლოგიური პროცესების რიტმულობის მიხედვით.
იმისათვის, რომ ბავშვი კარგად გაიზარდოს და ჰარმონიულად განვითარდეს, აუცილებელია მისი ცხოვრების რეჟიმი აგებული იყოს მისი ბიოლოგიური რიტმების გათვალისწინებით.
გონივრული კომპრომისი
ცხოვრების რიტმს დიდწილად განსაზღვრავს რეჟიმი, რომლის დაცვამ შეიძლება გააადვილოს დაძინება, უზრუნველყოს კარგი მადა ან ერთი საქმიანობიდან მეორეზე მშვიდი გადასვლა. თუმცა დღის წესრიგს არ უნდა მივუდგეთ როგორც ცხოვრების უპირობო კანონს.
წესრიგი მნიშვნელოვანია ბავშვისა და მშობლების ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობისთვის, თუმცა აუცილებელია მისი შესაბამისობა ოჯახის წევრების ბუნებრივ საჭიროებებსა და ინტერესებთანაც.
თანმიმდევრულობა
მნიშვნელოვანია იყოთ რეგულარულები, თანმიმდევრულები და შეთანხმებულები თქვენს ქმედებებში. თუ ოჯახის წევრები განსხვავებულ მოთხოვნებს აყენებენ, პატარას გაუჭირდება წესების გაგება და მათი დაცვა.
მოქნილობა
ნებისმიერი დღის წესრიგი დროთა განმავლობაში საჭიროებს კორექტირებას. ბავშვის ზრდასთან ერთად იცვლება მისი მოთხოვნილებები, ამიტომ საჭიროა დაკვირვება მის თვითშეგრძნებასა და განწყობაზე და საჭირო ცვლილებების შეტანა.
ახალშობილის დღის რეჟიმი
ახალშობილის გრაფიკში ორი ძირითადი პუნქტია ძილი და კვება. ძილი ბავშვის ცხოვრების რიტმის ძირითადი რეგულატორია. ამიტომ ძილთან დაკავშირებული პრობლემები პირდაპირ გავლენას ახდენს დღის რეჟიმზე.
მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვს დღის განმავლობაში ეძინოს მინიმუმ სამჯერ (9 თვემდე) და ღამით მინიმუმ ორჯერ (9-დან 12 თვემდე). ღამის ძილი უნდა გაგრძელდეს მინიმუმ 11 საათი. 9–12 თვის ასაკში ბავშვის ძილის საერთო ხანგრძლივობა დღეში დაახლოებით 14–15 საათია.
ერთსა და იმავე დროს დაძინების ჩვევის ჩამოყალიბება შესაძლებელია დაახლოებით 2 თვის ასაკიდან, ხოლო 3–4 თვეში უკვე შესაძლებელია ბავშვის საწოლში დაწვენა მანამდე, სანამ მას არ ჩაეძინება, რათა ის ნელ-ნელა მიეჩვიოს დამოუკიდებლად დაძინებას.
კვების შემთხვევაში ძუძუთი კვების დროს ხშირად გამოიყენება პრინციპი „მოთხოვნის მიხედვით“. დროთა განმავლობაში, დამატებითი საკვების შეყვანასთან ერთად, კვების ინტერვალებიც სტაბილურდება.
როგორ მოვაწყოთ ბავშვის დღის რეჟიმი
ბავშვის გრაფიკთან მიჩვევის პროცესი უნდა იყოს ნაზი და თანდათანობითი. თავდაპირველად უბრალოდ დააკვირდით ბავშვს. ხშირად პატარას უკვე აქვს საკუთარი ბუნებრივი რეჟიმი და ის გარკვეულ მოქმედებებს დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს ასრულებს.
თუ გრაფიკში სისტემურობა ვერ მიიღწევა, საჭიროა დაფიქრება რა უშლის ხელს ბავშვს ძილსა და კვებაში. საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია პედიატრთან კონსულტაციაც.
რა დაგეხმარებათ რეჟიმის დარეგულირებაში
- ბავშვის დაძინება სუფთა ჰაერზე ან ოთახის წინასწარი განიავება
- ძილის წინ გადაღლის თავიდან აცილება
- რეგულარული სეირნობა სუფთა ჰაერზე
- კვების სწორად ორგანიზება
- დღისით ნათელი გარემო და ღამით მშვიდი და ბნელი სივრცე
ძუძუთი კვება ასევე ხელს უწყობს ბავშვის ნერვული სისტემის გაძლიერებას და ძილის სტაბილურობას.
სასარგებლოა ბავშვის დღის აქტიური შინაარსით გამდიდრება: თამაშები, გარემოს გაცნობა, მსუბუქი ტანვარჯიში, მასაჟი და წყლის აქტივობები.
ტიპიური შეცდომები
- ბავშვის დიდხანს გაჩერება უძილოდ
- მის ბუნებრივ რიტმთან მკვეთრი წინააღმდეგობა
- რეჟიმის დანერგვის მცდელობა მოგზაურობის ან დიდი ცვლილებების პერიოდში
რატომ შეიძლება დაირღვეს რეჟიმი
ბავშვები იზრდებიან და მათი საჭიროებებიც იცვლება, ამიტომ დღის წესრიგში პერიოდულად შეიძლება ცვლილებები მოხდეს.
რეჟიმის დარღვევის მიზეზები შეიძლება იყოს:
- ახალი უნარების განვითარება
- კბილების ამოჭრა
- ავადმყოფობა ან დისკომფორტი
- ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა
- მოგზაურობა ან დროის სარტყელის ცვლილება
თუ ბავშვს დღე და ღამე აერია
ზოგჯერ პატარებს დღე და ღამე ერევათ. ეს შეიძლება მოხდეს არასაკმარისი ღამის ძილის ან სხვა დისკომფორტის გამო.
რიტმის დასაბრუნებლად საჭიროა:
- ბავშვის ადრე გაღვიძება დილით
- დღის ძილის კონტროლი
- ძილისთვის მშვიდი და კომფორტული გარემოს შექმნა
- ძილის წინ მშვიდი აქტივობების არჩევა
გამოყენებული ლიტერატურა
- სავუშკინი ს. ნ. „პირველი ფრაზები. დღის რეჟიმი. 1 წლის ბავშვებისთვის“, 2017.
- ლიუბიმოვა ელენა. „როგორ გავუხსნათ ბავშვს დღის რეჟიმი“, 2015.
- სააბ ვანესა. „ბავშვის აღზრდა. სასარგებლო წიგნი მშობლებისთვის“, 2017.