ბავშვის განვითარება 6 თვიდან ერთ წლამდე
როგორ იზრდება ბავშვი 6-დან 12 თვემდე და როგორ ვითარდება მისი ორგანიზმის სხვადასხვა სისტემა. ამ პერიოდში პატარა სწრაფად იძენს ახალ უნარებს, აქტიურად მოძრაობს და სწავლობს სამყაროს შეცნობას.
როგორ იცვლება ბავშვის სიმაღლე და წონა 6-დან 12 თვემდე
ბავშვის სიმაღლის საშუალო სტანდარტული თვიური მატება ასეთია:
- 6–დან 9 თვემდე — 1,5–2 სმ (მთლიანობაში 4,5–6 სმ)
- 9–დან 12 თვემდე — 1–1,5 სმ (მთლიანობაში მინიმუმ 3 სმ)
ბავშვის წონა ამ პერიოდში ისე სწრაფად აღარ იმატებს. თუ 1–დან 6 თვემდე ბავშვი თვეში 600–800 გრამს იმატებდა, ახლა თვიური მატება დაახლოებით 300–550 გრამს შეადგენს, რადგან პატარა უკვე აქტიურად მოძრაობს.
12 თვისთვის ბავშვი დაახლოებით სამჯერ მეტს იწონის, ვიდრე დაბადებისას.
წონის გასაკონტროლებლად რეკომენდებულია ბავშვის თვეში ერთხელ აწონვა. თუ დამატებითი კვების დაწყების შემდეგ პატარა საჭიროაზე სწრაფად იმატებს წონაში, სასურველია პედიატრთან კონსულტაცია რაციონის გადასახედად.
არც წონის არასაკმარისი მატება უნდა დარჩეს უყურადღებოდ. თუმცა თუ ბავშვმა აქტიურად დაიწყო მოძრაობა, შესაძლებელია წონის დროებითი „გაჩერება“, რაც ყოველთვის არ ნიშნავს პრობლემას.
როდის უნდა მიმართოთ პედიატრს
ერთ წლამდე ასაკში რეკომენდებულია პედიატრთან ვიზიტი ყოველთვიურად.
6 თვის ასაკში ბავშვს ამოწმებენ შემდეგი სპეციალისტები:
- პედიატრი
- ნევროლოგი
- ბავშვთა ქირურგი
ასევე ხშირად ტარდება:
- სისხლის საერთო ანალიზი
- შარდის ანალიზი
- განავლის ანალიზი
საჭიროების შემთხვევაში ბავშვს ამოწმებენ ოფთალმოლოგი და ოტოლარინგოლოგი.
ერთი წლის ასაკში დისპანსერიზაცია მეორდება და ბავშვს ამოწმებენ ბავშვთა სტომატოლოგიც და სხვა სპეციალისტებიც.
როდის და რა აცრები უნდა გაკეთდეს
6 თვის ასაკში ბავშვს უმეორებენ აცრებს შემდეგი დაავადებების წინააღმდეგ:
- ყივანახველა
- ტეტანუსი
- დიფტერია
- პოლიომიელიტი
- B ჰეპატიტი
1 წლის ასაკში პირველად ტარდება მანტუს სინჯი, რომელიც საშუალებას იძლევა გამოვლინდეს ტუბერკულოზის მიმართ იმუნიტეტი. ასევე კეთდება აცრა შემდეგი დაავადებების წინააღმდეგ:
- წითელა
- წითურა
- ყბაყურა
ექიმთან ვიზიტი მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ბავშვის ჯანმრთელობის კონტროლისთვის, არამედ დედისთვისაც — ეს არის შესაძლებლობა მიიღოს პასუხები ყველა კითხვაზე და მიიღოს პროფესიონალური რჩევები.
რას სწავლობს ბავშვი 6-დან 12 თვემდე
ამ ასაკში ბავშვი აქტიურად იძენს ახალ უნარებს და ვითარდება მისი მსხვილი მოტორიკა.
როგორც წესი, პატარა უკვე შეუძლია:
- დაჯდეს დამოუკიდებლად
- გადაბრუნდეს
- იხოხოს
- 9 თვის შემდეგ გადადგას პირველი ნაბიჯები
პედიატრები გვირჩევენ:
- არ დავსვათ ბავშვი ნაადრევად — 6–7 თვემდე ხერხემალი ჯერ მზად არ არის
- არ ვაჩქაროთ სიარულის სწავლა — ხოხვა მნიშვნელოვანია კუნთების გასამაგრებლად
- სასეირნოები და მხტუნავები გამოვიყენოთ მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ბავშვი დამოუკიდებლად დაჯდება
6 თვიდან ბავშვისთვის სასარგებლოა გამაძლიერებელი მასაჟი და მსუბუქი ტანვარჯიში, რაც მას პირველი ნაბიჯებისთვის ამზადებს.
9–10 თვიდან შესაძლებელია ბავშვისთვის ცურვის დაწყება, რაც დადებითად მოქმედებს მის ჯანმრთელობასა და ფიზიკურ განვითარებაზე.
მეტყველების განვითარება
7 თვის ასაკში ბავშვს უკვე კარგად აქვს განვითარებული ფერადი მხედველობა და უკეთ აღიქვამს შორეულ ობიექტებს.
8–9 თვის ასაკში ბავშვი:
- ბაძავს სხვადასხვა ხმებს
- იმეორებს მარცვლებს
- რეაგირებს მშობლების სახელებზე
9 თვისთვის პატარა უკვე ცნობს მისთვის მნიშვნელოვან საგნებს და რეაგირებს მარტივ თხოვნებზე, მაგალითად:
- „მომეცი“
- „დაჯექი“
1 წლის ასაკში ბავშვს უკვე ესმის დაახლოებით 10 სიტყვის მნიშვნელობა და ზოგიერთს თავადაც ამბობს.
სოციალური და ემოციური განვითარება
7 თვის ასაკში ბავშვი იწყებს საკუთარი ანარეკლის შემჩნევას სარკეში და ინტერესით აკვირდება საკუთარ თავს.
6–8 თვის ასაკში ბავშვებში ჩნდება უცნობი ადამიანების შიში. ეს ნორმალური განვითარების ეტაპია.
8–12 თვემდე ასაკში ბავშვი:
- ირჩევს საყვარელ სათამაშოებს
- ეძებს ემოციურ მხარდაჭერას მშობლებში
- აპროტესტებს, როცა საყვარელ ადამიანს ან სათამაშოს აშორებენ
ამ ასაკში ბავშვი აქტიურად აკოპირებს უფროსების ქცევას, მიმიკას და ჟესტებს.
შემეცნებითი განვითარება
8 თვის ასაკამდე ბავშვს ჰგონია, რომ დამალული ობიექტი უბრალოდ ქრება. მაგრამ 8–12 თვემდე ასაკში ის უკვე ხვდება, რომ ობიექტი არსებობს მაშინაც, როცა თვალს არ ხედავს.
ამ პერიოდში ბავშვი იწყებს ექსპერიმენტებს საგნებთან:
- ისვრის ნივთებს
- არხევს
- აგორებს
- აკვირდება შედეგს
ამგვარად ის სწავლობს მიზეზსა და შედეგს და ცდილობს გაიგოს, როგორ არის მოწყობილი სამყარო.
პირველი დამატებითი საკვების დასაწყისი
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, დამატებითი საკვები უნდა დაიწყოს 6 თვის ასაკიდან.
მზარდ ორგანიზმს ამ პერიოდში უკვე მეტი ვიტამინი და მიკროელემენტი სჭირდება, რომლებიც მხოლოდ დედის რძით აღარ არის საკმარისი.
დამატებითი კვების ძირითადი პრინციპები
- პირველად შემოდის ბოსტნეულის პიურე ან უგლუტენო ფაფა
- ახალი პროდუქტი შეჰყავთ ყოველ 3–4 კვირაში
- ხილის პიურეთი დაწყება არ არის რეკომენდებული
- დამატებითი საკვები არ ცვლის ძუძუთი კვებას
დამატებითი კვების შემდეგ ბავშვის განავალი
დამატებითი საკვების დაწყების შემდეგ განავალი შეიძლება გახდეს:
- უფრო მუქი
- უფრო სქელი
- უფრო ძლიერი სუნის
ზოგჯერ განავალში შეიძლება დარჩეს ნახევრად გადამუშავებული საკვები, რაც ხშირ შემთხვევაში ნორმალურია.
თუ ბავშვს აქვს:
- მუცლის შებერილობა
- მადის დაქვეითება
- ცუდი განწყობა
აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
როდის უნდა მიმართოთ ექიმს
სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს თუ ბავშვის განავალში შეამჩნევთ:
- დიდი რაოდენობით ლორწოს
- სისხლის კვალს
- მწვანე ფერს და უცნაურ სუნს
- ძალიან მშრალ ან გამაგრებულ განავალს
- შავ და წებოვან განავალს
ვუსურვებთ ჯანმრთელობას თქვენს პატარას!
გამოყენებული ლიტერატურა
- კომაროვსკი ე. ო. — ბავშვის ჯანმრთელობა და მისი ნათესავების საღი გონება
- მენდელსონი რ. ს. — როგორ გავზარდოთ ბავშვი ჯანმრთელად ექიმების წინააღმდეგ
- როშალი ლ. მ. — თქვენი ბავშვი: როგორ დავიცვათ იგი
- აპტულაევა თ. გ. — პირველი წელი ერთად
- აპტულაევა თ. გ. — მე ვარ დედა — პირველი წელი