რა ხდება პატარასთან მე-10 კვირაში?
ორსულობის მე-10 კვირაში ნაყოფს უმთავრდება ორგანოების ფორმირების პროცესი (ორგანოგენეზი) და ახლა, პრაქტიკულად მშობიარობამდე, ისინი აქტიურად განვითარდებიან.
მე-10 კვირაში ნაყოფი ზომით "პატარა ქლიავს" ჰგავს: ახლა ნაყოფის სიგრძე კეფის ძვლიდან კუდუსუნამდე 3,1-დან 4,2 სმ-მდეა, ხოლო წონა - საშუალოდ 5 გრ. სანაყოფე ბუშტში დაახლოებით 20 მლ ამნიონური სითხეა. ბავშვმა უკვე იცის მისი გადაყლაპვა და გამოფურთხება, რაც ხელს უწყობს მისი საღეჭი კუნთებისა და საჭმლის მომნელებელი სისტემის განვითარებას. ტვინი, ღვიძლი, თირკმელები და ნაწლავები ჩამოყალიბდა და იწყებს მუშაობას, მაგრამ ჯერ ისინი არასრულყოფილია და დარჩენილი ვადა განაგრძობენ განვითარებას.
ორსულობის 9-10 კვირისთვის თქვენი პატარას ხელებსა და ფეხებზე ფრჩხილები გაუჩნდა, ხოლო თხელი გამჭვირვალე კანი ფუმფულათი დაიფარა. ზედა ტუჩი და ყურის ნიჟარები უკვე ჩამოყალიბებულია, მაღალი შუბლი სახის ფონზე გამოირჩევა. ამ ვადის მნიშვნელოვანი მოვლენაა თავის ტვინის იმპულსები, რომელთა დაფიქსირება ახლა სპეციალური ხელსაწყოთი შეიძლება. ასევე, თქვენს ბავშვს გაუჩნდა სისხლის ინდივიდუალური ჯგუფი და რეზუს-ფაქტორი. გარეთა სასქესო ორგანოები ჯერ მკაფიოდ არ არის გამოხატული, მაგრამ ბიჭების სათესლეებში დაიწყო მამრობითი ჰორმონის, ტესტოსტერონის გამომუშავება.
ორსულობის მე-10 კვირაში გრძელდება თავისა და ზურგის ტვინის დიფერენციაცია, გამოიყოფა ნერვული სისტემის პერიფერიული და ცენტრალური ნაწილები, ამიტომ ბავშვის მოძრაობები უფრო მოწესრიგებული ხდება. მას შეუძლია ცერა თითის წოვა, გრიმასების გაკეთება, მუშტების მოჭერა და გაშლა, სახის ხელებით დაფარვა და საშვილოსნოს კედლებიდან მოძრაობა. მაგრამ ჯერ მის მოძრაობებს თქვენ არ გრძნობთ.
რა ხდება დედასთან?
ორსულობის მე-10 კვირაში შეიძლება გაწუხებდეთ:
- ტოქსიკოზი;
- ტაქიკარდია;
- ძილის დარღვევა;
- დისკომფორტი საზარდულის არეში;
- გახშირებული შარდვა;
- მკერდის მგრძნობელობა და ტკივილი;
- წონის ცვლილება;
- კანის პიგმენტაცია;
- ხასიათის ცვალებადობა.
ტოქსიკოზი
ამ ვადაზე ბევრი ქალი ჯერ კიდევ გრძნობს მის გამოვლინებებს, მაგრამ ზოგიერთი ბედნიერი ქალი აღნიშნავს, რომ ღებინება და გულისრევა წარსულს ჩაბარდა.
ტაქიკარდია
ტაქიკარდია არის გულის შეკუმშვების სიხშირის გაზრდა (წუთში 90 დარტყმაზე მეტი). ორსულობის 9-10 კვირაზე გახშირებული გულისცემა შეიძლება გამოწვეული იყოს დედის გულზე გაზრდილი დატვირთვით, მეტაბოლიზმის დაჩქარებით, კოფეინის შემცველი სასმელების მოხმარებით, მოწევით, ასევე ზოგიერთი სამკურნალო პრეპარატის მიღებით. თუ ეს მდგომარეობა არ არის დაკავშირებული მტკივნეულ შეგრძნებებთან, შეგიძლიათ არ ინერვიულოთ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს.
ძილის დარღვევა ორსულობის მე-10 კვირაში
ძილის დარღვევა ორსულობის მე-10 კვირაში გავრცელებული მოვლენაა. დღისით მომავალ დედას ძილი ერევა, ხოლო ღამით უძილობა აწუხებს. ყველაფერში "დამნაშავეა" ჰორმონალური ცვლილებები. არასაკმარისი ან შემაშფოთებელი ძილი შეიძლება გამოიწვიოს სისუსტე, სწრაფი დაღლილობა, გაღიზიანება და თავის ტკივილი. ასეთი სიტუაციიდან საუკეთესო გამოსავალია ემოციური განტვირთვა და დღის განმავლობაში დამატებითი დასვენება. საღამოობით კი შეეცადეთ გათავისუფლდეთ შემაშფოთებელი ფიქრებისგან, რომლებიც ხელს გიშლით დაძინებაში. თუ თავი ძალიან ხშირად გტკივათ, მიმართეთ ექიმს ქალთა კონსულტაციაში.
დისკომფორტი საზარდულის არეში
მუცლის გვერდებზე პერიოდული გამწევ ტკივილები ხშირად მზარდი საშვილოსნოს იოგების დაჭიმვის შედეგია. თუ ტკივილი მუცლის ზედა ნაწილშია ლოკალიზებული, ეს შეიძლება დაკავშირებული იყოს კუჭის პრობლემებთან ან ნაწლავების ფუნქციის დარღვევასთან. უსიამოვნო სიმპტომების აღმოსაფხვრელად გადახედეთ თქვენს რაციონს; გასტროენტეროლოგთან კონსულტაციაც არ იქნება ზედმეტი.
გახშირებული შარდვა
თუ ხშირი ტუალეტში სიარული არ ახლავს თან დისკომფორტი საშარდე გზებში, პათოლოგიაზე საუბარი არ არის. თუ კი შეინიშნება ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა ტკივილი, წვა, შესაძლოა ინფექცია იყოს.
მკერდის მგრძნობელობა და ტკივილი
მკერდის მგრძნობელობა და ტკივილი ასევე დამახასიათებელია ორსულობის 9-10 კვირისთვის. სხეული უკვე ემზადება ლაქტაციისთვის, ამიტომ ასეთი შეგრძნებები არ უნდა გაშინებდეთ.
წონის ცვლილება
- თუ ნელ-ნელა იმატებთ წონაში, ეს ნიშნავს, რომ ნაყოფი სწორად ვითარდება;
- თუ იკლებთ წონაში - ეს გამოხატული ადრეული ტოქსიკოზის შედეგია;
- თუ გაქვთ პათოლოგიური მატება - არსებობს სიმსუქნის ალბათობა ყველა შემდგომი პრობლემით, ამიტომ წონა აუცილებლად უნდა გაკონტროლდეს.
კანის პიგმენტაცია
შესაძლოა, სახეზე პიგმენტური ლაქები გაგიჩნდეთ, ან მუცელზე მუქი ზოლი აღმოაჩინოთ. ასეთი ცვლილებები დაკავშირებულია მელანინის გაძლიერებულ გამომუშავებასთან და დროთა განმავლობაში ყველაფერი თავისთავად გაქრება.
ხასიათის ცვალებადობა
ორგანიზმის ჰორმონალური ცვლილებებით გამოწვეული ემოციური არასტაბილურობა ამ პერიოდში ნორმალური მოვლენაა.
რისკ-ფაქტორები
ორსულობის მე-10 კვირაში გენიტალური ინფექციების განვითარების რისკი დიდია. ყველაზე ხშირად მომავალ დედებს აღმოაჩნდებათ კანდიდოზი (რძიანა), თუმცა არ არის გამორიცხული ქლამიდიებით, გონოკოკებით, ტრიქომონადებით და სხვა პათოგენური მიკროორგანიზმებით ინფიცირება. დაავადების ბუნების მიუხედავად, მისი მკურნალობა აუცილებელია, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება მოხდეს ნაყოფის საშვილოსნოსშიდა ინფიცირება, რაც სავსეა მისი განვითარების დარღვევით ან სიკვდილითაც კი. დააკვირდით ვაგინალურ გამონადენს. ნორმაში ის უნდა იყოს გამჭვირვალე ან ღია რძისფერი, ერთგვაროვანი კონსისტენციის, შესაძლებელია მხოლოდ სუსტი მჟავე სუნი ან სუნის არარსებობა. თუ გამონადენი ხდება მომწვანო-ნაცრისფერი ან ყვითელი, თუ მასში ჩნდება ბუშტუკები, ფანტელები, თუ ხაჭოსებრ მასას ჰგავს და იძენს მკვეთრ უსიამოვნო სუნს - დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
ასევე უნდა გაგაფრთხილოთ ორსულობის მე-10 კვირაზე ყავისფერი ან სისხლიანი გამონადენი. მცირე რაოდენობით სისხლი შეიძლება გამოჩნდეს გინეკოლოგთან გამოკვლევის ან სქესობრივი აქტის შემდეგ. ყველაზე ხშირად ეს საშვილოსნოს ყელის ეროზიით აიხსნება, რომლის ფხვიერი ქსოვილები ზიანდება გარეგანი ჩარევით. მაგრამ როდესაც გამონადენს უერთდება მუცლის ტკივილები, ეს შეიძლება იყოს ორსულობის თვითნებური შეწყვეტის ნიშანი. ამიტომ, ასეთი სიმპტომების აღმოჩენისთანავე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ კვალიფიციურ დახმარებას: დროული რეაგირება ბავშვის გადარჩენის შანსია.
სამედიცინო დაკვირვება
როგორც წესი, ორსულობის მე-10 კვირაში დაგეგმილი ულტრაბგერითი გამოკვლევა არ კეთდება. ამ ვადაზე ექიმი მხოლოდ ახალი ულტრაბგერითი სეანსის თარიღს განსაზღვრავს და სისხლისა და შარდის ანალიზების ჩაბარებას გირჩევთ.
ასევე, მე-10 კვირიდან ძალიან მნიშვნელოვანია სისხლში შაქრის დონის კონტროლი. ეს განსაკუთრებით ეხება ჭარბი წონის მქონე მომავალ დედებს და მათ, ვისაც დიაბეტის მემკვიდრეობითი მიდრეკილება აქვს. სისხლში შაქრის დონის მატება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ემოციურ გამოცდილებებთან ან ზედმეტ კვებასთან. ნორმა მერყეობს 4-დან 5,2 მმოლ/ლ-მდე (უზმოზე) და 6,7 მმოლ/ლ-მდე (ჭამიდან რამდენიმე საათის შემდეგ). მომატებული მაჩვენებლების შემთხვევაში აუცილებელია ენდოკრინოლოგთან კონსულტაცია.
რეკომენდაციები
ორსულობის მე-10 კვირაში თქვენს პატარას რძის კბილები უყალიბდება. ეს ნიშნავს, რომ დიეტაში აქცენტი უნდა გაკეთდეს კალციუმის შემცველ პროდუქტებზე (პარკოსნები, ნუში, სეზამის და ყაყაჩოს თესლი, უხეში დაფქვის პური, ფოთლოვანი და სალათის ფოთოლი, ასკილი, ბროკოლი, სატაცური, სტაფილო, ბოლოკი, სარდინი, ორაგული, რძე და რძის პროდუქტები). გაამდიდრეთ მათით რაციონი, რადგან კალციუმის ნაკლებობის გამო თქვენი კბილებიც შეიძლება დაზიანდეს. გარდა ამისა, ორგანიზმს იოდი სჭირდება - ახლა ის იწყებს დაგროვებას პატარას ფარისებრ ჯირკვალში.
- იზრუნეთ სწორ კვებაზე. შეამცირეთ რაციონში ცხიმიანი და შემწვარი საკვების, შებოლილი პროდუქტების რაოდენობა. უმჯობესია თუ მოხარშავთ, გამოაცხობთ ან ორთქლზე მოამზადებთ კერძებს. შეზღუდეთ მარილისა და შაქრის მოხმარება;
- იყავით ფიზიკურად აქტიური. გადატვირთვა დაუშვებელია, მაგრამ სანამ მუცელი ხელს არ გიშლით, შეგიძლიათ დაკავდეთ ცურვით, იოგით, ორსულებისთვის განკუთვნილი ვარჯიშებით, ყოველდღიურად ისეირნოთ სუფთა ჰაერზე. ეს გააუმჯობესებს ნივთიერებათა ცვლას და სისხლს ჟანგბადით გაამდიდრებს;
- ორგანიზმის გაუწყლოების პროფილაქტიკისთვის მოიხმარეთ საკმარისი რაოდენობით სითხე ორსულობის მე-10 კვირაზე. დალიეთ წყალი, ახლად გამოწურული წვენები, არ უგულებელყოთ პირველი კერძები, მიიღეთ მეტი სეზონური კენკრა და ხილი, რომლებიც შეიცავს ბევრ ვიტამინსა და წყალს (საზამთრო, ნესვი, მსხალი, ფორთოხალი, ყურძენი და ა.შ.). დამატებითი სითხე ხელს შეუწყობს კანის ელასტიურობის შენარჩუნებას, სისხლის რაოდენობის გაზრდას, სანაყოფე სითხის ნორმალური მოცულობის შენარჩუნებას, გენიტალური ინფექციების რისკის შემცირებასა და ყაბზობისგან გათავისუფლებას;
- ისწავლეთ მოდუნება, მიიღეთ დადებითი ემოციები: შეხვდით მეგობრებს, გაიხსენეთ თქვენი ჰობი ან აღმოაჩინეთ რაიმე ახალი საინტერესო გატაცება.
