ნაყოფის ზომა და საერთო განვითარება

ორსულობის მე-13 კვირაზე ნაყოფის სიმაღლე დაახლოებით 6–7 სმ-ია, წონა — 20–25 გრამი. ამ ეტაპიდან თავი უფრო ნელა იზრდება, ხოლო სხეული — სწრაფად.

ორგანოების განვითარება

სისხლის მიმოქცევა

გულს უკვე ოთხი კამერა აქვს. მარჯვენა და მარცხენა წინაგულებს შორის რჩება ხვრელი. გულისცემა წუთში დაახლოებით 148–155 დარტყმას აღწევს.

ნერვული სისტემა

ნაყოფი აქტიურად მოძრაობს და აქვს მრავალი რეფლექსი. რეაგირებს შეხებაზე, ხმაზე და სინათლეზე. გრძნობს სანაყოფე წყლების გემოს.

კანი

კანი თხელი და გამჭვირვალეა, ჩანს სისხლძარღვები. უკვე ყალიბდება ცხიმოვანი და საოფლე ჯირკვლები.

ძვლოვანი სისტემა

ძვლები ჯერ ხრტილოვანია, მაგრამ იწყებს გამკვრივებას. მნიშვნელოვანია კალციუმის საკმარისი მიღება.

იმუნური სისტემა

ძვლის ტვინში წარმოიქმნება B-ლიმფოციტები, სისხლში სინთეზირდება იმუნოგლობულინები. იმუნური სისტემა ჯერ სრულად აქტიური არ არის.

სასუნთქი სისტემა

სასუნთქი კუნთები განვითარებულია. დახურული ხორხის გამო ამნიონური სითხე ფილტვებში არ ხვდება.

საჭმლის მომნელებელი სისტემა

ორგანიზმში უკვე წარმოიქმნება ფერმენტები, ღვიძლი ბილირუბინს წარმოქმნის.

ენდოკრინული სისტემა

პანკრეასი გამოიმუშავებს ინსულინს, ფარისებრი ჯირკვალი — თიროქსინს. საჭიროა იოდის საკმარისი მიღება.

თირკმელები

საშარდე სისტემა ფუნქციონირებს — თირკმელებში საათში დაახლოებით 2.2 მლ შარდი წარმოიქმნება.

სასქესო სისტემა

გოგონებში ყალიბდება ფოლიკულები, ბიჭებში სათესლეები იწყებს გადაადგილებას სათესლე პარკისკენ.

დედის მდგომარეობა

იწყება მეორე ტრიმესტრი. მატულობს ენერგია, უმჯობესდება განწყობა და მცირდება გაღიზიანება.

მატულობს მადა, დილის გულისრევა უმეტეს შემთხვევაში ქრება.

პლაცენტა აქტიურად გამოიმუშავებს პროგესტერონს, რაც ამცირებს საშვილოსნოს ტონუსს, თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს ყაბზობა.

მკერდი ემზადება ლაქტაციისთვის: იზრდება სარძევე ჯირკვლები, ჩნდება მგრძნობელობა და მოცულობის ზრდა.

ნერვულ სისტემაში აღდგება აგზნებისა და დათრგუნვის ბალანსი, იზრდება შრომისუნარიანობა.

რისკ-ფაქტორები

ხშირია კანდიდოზი (რძიანა), რომელიც გამოწვეულია Candida-ს სოკოებით. სიმპტომებია ქავილი და თეთრი, ხაჭოსებრი გამონადენი.

თვითმკურნალობა დაუშვებელია — იზრდება საშვილოსნოს ტონუსის და ინფექციის გავრცელების რისკი.

სამედიცინო დაკვირვება

• პირველი პრენატალური სკრინინგი
• ნაყოფის ულტრაბგერითი გამოკვლევა
• β-ქორიონული გონადოტროპინის ანალიზი
• PAPP-A ანალიზი
• სისხლის კლინიკური ანალიზი
• შარდის საერთო ანალიზი

სკრინინგი აფასებს ნერვული მილის დეფექტებისა და ქრომოსომული ანომალიების რისკს.

რეკომენდაციები

• დაბალანსებული კვება: ბოსტნეული, ხილი, ცილები, რძის პროდუქტები
• წონის კონტროლი
• ბოჭკოვანი პროდუქტები ყაბზობის პრევენციისთვის
• დღეში მინიმუმ 8 ჭიქა წყალი
• ფიზიკური აქტივობა და სუფთა ჰაერზე სიარული
• ხალხმრავალი ადგილების თავიდან აცილება
• სიფრთხილე საყოფაცხოვრებო ქიმიკატებთან
• ავადმყოფობის შემთხვევაში ექიმთან მიმართვა
• ინტიმური ცხოვრება შესაძლებელია უკუჩვენებების არარსებობის შემთხვევაში