ორსულობის მე-16 კვირაზე ნაყოფის სიგრძე აღწევს 11–11,5 სმ-ს, ხოლო წონა – დაახლოებით 80 გრამს. ბავშვის ორგანიზმში ინტენსიურად მიმდინარეობს სასიცოცხლო პროცესები: აქტიურად მუშაობს გული, თირკმელები გამოყოფენ შარდს, გრძელდება ცენტრალური ნერვული სისტემის განვითარება.

ამ პერიოდში ნაყოფის სისხლის შემადგენლობა უკვე ჩამოყალიბებულია და შეიცავს ლიმფოციტებს, ერითროციტებსა და მონოციტებს. ფეტალური ჰემოგლობინი უზრუნველყოფს უჯრედების ეფექტურ ჟანგბადით მომარაგებას და დაბადების შემდეგ ეტაპობრივად ჩანაცვლდება „ზრდასრული“ ჰემოგლობინით.

კუნთოვანი სისტემა საგრძნობლად ძლიერდება: ბავშვი იჭერს თავს, ბრუნდება გვერდებზე, ამოძრავებს ხელისა და ფეხის თითებს. იგი აქტიურია – იღიმის, აცემინებს, ყლაპავს, წოვს თითს, ეხება ჭიპლარს და საკუთარ კიდურებს.

ორსულობის 15–16 კვირაზე საშვილოსნო იზრდება და იჭიმება მუცლის ქვედა ნაწილის იოგები და კუნთები, რის გამოც შეიძლება გაჩნდეს მსუბუქი ტკივილი. ამ ეტაპზე საშვილოსნო უკვე ისინჯება მენჯის ძვლის ზემოთ.

შესაძლოა გაძლიერდეს ყაბზობა, რაც გამოწვეულია ნაწლავებზე ზეწოლით. მნიშვნელოვანია რაციონის კორექტირება, სითხის საკმარისი მიღება, მსუბუქი ფიზიკური აქტივობა და სეირნობა.

მკერდი აგრძელებს ზრდას, არეოლები მუქდება. მადა ძლიერდება, მაგრამ აუცილებელია წონის კონტროლი. ნორმაში წონის მატება შეადგენს 300–500 გრამს კვირაში.

შესაძლოა ტემპერატურის მცირე მატება და ვაგინალური გამონადენის რაოდენობის გაზრდა. ეს ფიზიოლოგიური პროცესებია და უმეტეს შემთხვევაში ნორმის ფარგლებში რჩება.

• რკინადეფიციტური ანემია: გამოწვეულია სისხლის მოცულობის ზრდით და ერითროციტების შეფარდებითი შემცირებით.
• კალციუმისა და მაგნიუმის დეფიციტი: იწვევს ფეხის კრუნჩხვებს, განსაკუთრებით ღამით.
• პათოლოგიური გამონადენი: ქავილი, მძაფრი სუნი და მწვანე ფერი ინფექციაზე მიუთითებს.
• ყავისფერი, ვარდისფერი ან წითელი გამონადენი: საშვილოსნოს ჰიპერტონუსისა და მუცლის მოშლის რისკის ნიშანია.

აუცილებელია სისხლისა და შარდის საერთო ანალიზები. შესაძლოა დაინიშნოს კოაგულოგრამა, თავისუფალი ესტრიოლი, ალფა-ფეტოპროტეინი და ქორიონული გონადოტროპინი.

ულტრაბგერითი გამოკვლევა სტანდარტულად არ ტარდება, მაგრამ დანიშვნის შემთხვევაში შესაძლებელია ნაყოფის მოძრაობების, მიმიკისა და სქესის დადგენაც.

ზოგიერთ შემთხვევაში ინიშნება ამნიოცენტეზი, თუმცა ეს პროცედურა დაკავშირებულია გართულებებისა და მუცლის მოშლის გაზრდილ რისკთან და ტარდება მხოლოდ მკაცრი სამედიცინო ჩვენებით.

• აკონტროლეთ წონის მატება და გამორიცხეთ სწრაფი ნახშირწყლები.
• იკვებეთ რეგულარულად, მცირე ულუფებით.
• წახემსებისთვის გამოიყენეთ თხილი, ხილი, ნატურალური იოგურტი.
• მოერიდეთ აბანოს, საუნასა და ცხელ აბაზანებს.
• იმოძრავეთ ყოველდღიურად და შეინარჩუნეთ ზომიერი ფიზიკური აქტივობა.