ორსულობის მე-20 კვირას თქვენს პატარას ყავისფერი კანქვეშა ცხიმის ფენა ეზრდება, სხეულზე უჩნდება პასტისებრი პირველადი ცხიმი, რომელიც კანზე ლანუგოს წყალობით ნარჩუნდება, ხოლო თავზე იწყებს თმის ზრდა. ამ პერიოდში ყალიბდება მოლარების ჩანასახები, იზრდება ყურები და ცხვირი, ტვინში ჩნდება ახალი ხვეულები და ღარები, ხოლო გული წუთში 120–160 დარტყმით ცემს.

ბავშვს თვალები ოდნავ ეხილება. მხედველობა ჯერ არასრულყოფილია, მაგრამ სმენა კარგად განვითარებულია. ის აქტიურად მოძრაობს, ტრიალდება, ხელებსა და ფეხებს ხრის და შლის, ყლაპავს და გამოფურთხებს სანაყოფე წყლებს, აკეთებს გრიმასებს და მიზანმიმართულად ეხება საშვილოსნოს კედლებს.

• ნაწლავების პრობლემები: საშვილოსნოს ზრდა ნაწლავებზე ზეწოლას იწვევს, რაც ყაბზობის მიზეზი ხდება.
• ქსოვილების შეშუპება: შესაძლოა გამოვლინდეს როგორც გარეგანი, ისე შინაგანი შეშუპება. წონის სწრაფი მატება შინაგან შეშუპებაზე მიუთითებს.
• გახშირებული შარდვა: საშვილოსნო შარდის ბუშტზე ზეწოლას ახდენს და ამცირებს მის მოცულობას.
• ქოშინი: დიაფრაგმაზე ზეწოლა ართულებს სუნთქვას.
• მუცლის სტრიები: კანის გადაჭარბებული დაჭიმვის შედეგად ჩნდება შიდა ნაწიბურები.
• პიგმენტაცია (ქლოაზმა): მზეზე ხანგრძლივი ყოფნა და ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა აძლიერებს ლაქების წარმოქმნას.
• არტერიული წნევის დაქვეითება: იწვევს თავბრუსხვევას, სისუსტეს და სისხლდენას ღრძილებიდან ან ცხვირიდან.
• გადაჭარბებული ოფლიანობა: ჰორმონალური ცვლილებების შედეგია.
• ზურგის ტკივილი: სხეულის სიმძიმის ცენტრის გადანაწილება ზრდის დატვირთვას ხერხემალზე.
• ვაგინალური გამონადენი: ნორმაში გამჭვირვალე ან ოდნავ მოთეთროა და უსუნო.

• შარდის შეგუბება: ზრდის პიელონეფრიტის რისკს.
• საშვილოსნოს ტონუსი: ხანგრძლივი ტონუსი ზრდის ნაადრევი მშობიარობის საფრთხეს.

ამ ეტაპიდან ექიმთან ვიზიტები ორჯერ უფრო ხშირად ტარდება. აუცილებელია ულტრაბგერითი კვლევა, სისხლისა და შარდის ანალიზები ნაყოფის განვითარების, პლაცენტის მდგომარეობისა და დედის ჯანმრთელობის შესაფასებლად.

• იკვებეთ მცირე ულუფებით და რეგულარულად.
• თავიდან აიცილეთ მკვეთრი მოძრაობები და გადაღლა.
• თავბრუსხვევის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ დაჯექით ან დაწექით.
• ფეხების შეშუპების დროს ხშირად ასწიეთ ისინი მაღლა.
• საღამოობით გაიკეთეთ ფეხების მსუბუქი მასაჟი სპეციალური კრემით.
• გამოიყენეთ გრილი აბაზანები ეთერზეთებით ფეხების დასამშვიდებლად.